Thủ tướng Canada bị chỉ trích sau lời tán tụng Fidel Castro

(Ảnh: Nicholas Kamm, Adalberto Roque/Getty)

Thủ tướng Justin Trudeau đang bị phản ứng dữ dội vì bày tỏ “nỗi đau buồn sâu sắc” khi biết tin cựu chủ tịch Cuba Fidel Castro qua đời.

Ông Trudeau cho đăng một phát biểu trên trang của thủ tướng vào đầu ngày thứ Bảy 26-11-2016 sau khi có thông báo chính thức vào khuya ngày 25-11-2016 là Fidel Castro đã qua đời ở tuổi 90.

Ông Trudeau, hiện đang dự Hội nghị thượng đỉnh Pháp ngữ Madagascar, đưa ra lời chia buồn nhân danh toàn thể nhân dân Canada, đồng thời thừa nhận rằng Fidel Castro là một “nhân vật gây tranh cãi”.

Có người xem Fidel Castro là một biểu tượng cách mạng, nhưng có người coi ông là một nhà độc tài toàn trị. Chế độ cai trị độc tài và độc đảng của ông đã giúp ông cầm quyền trong 49 năm, lâu nhất đối với bất kỳ nguyên thủ nào trên thế giới.

Ông Trudeau cũng gọi Fidel Castro là một “nhà cách mạng và nhà hùng biện huyền thoại”, và cho biết ông ta là một người bạn tốt của cha ông, cựu thủ tướng Pierre Trudeau.

Thủ tướng Trudeau nói rằng Fidel Castro đã mang lại những cải thiện đáng kể về giáo dục và y tế trên đảo quốc của ông.

Ông nói, “Hôm nay chúng ta cùng với nhân dân Cuba thương tiếc về sự ra đi của nhà lãnh đạo phi thường này.”

Nhưng nhiều người ở Canada có cách đánh giá không được rộng lượng như vậy về cựu lãnh tụ gây nhiều tranh cãi của Cuba.

Dân biểu liên bang Rona Ambrose, lãnh tụ Đảng Bảo thủ, đảng đối lập chính thức tại Hạ viện Canada, đưa ra phát biểu bằng văn bản rằng trong chế độ cai trị của Castro, hàng ngàn người đã bị đói, bị cầm tù, và bị xử tử.

Bà viết, “Tôi xin chia sẻ sự đồng cảm và lời cầu nguyện với những người dân Cuba vẫn tiếp tục chịu đựng chế độ cai trị lâu dài và đàn áp của ông ta, ngay cả sau khi ông ta chết.”

Dân biểu liên bang Tom Mulcair, lãnh tụ Đảng Tân Dân chủ (NDP) chia sẻ một thông điệp tương tự trên Twitter. “Trước tin Fidel Castro qua đời, chúng ta hãy nghĩ tới những cuộc đời đã chịu ảnh hưởng do những hành động của ông ta và hy vọng cho tương lai của nhân dân Cuba.”

Và nhiều người — đặc biệt là các nhân vật trong Đảng Bảo thủ — đang lên án phát biểu của thủ tướng Justin Trudeau, và nhắc tới các vi phạm nhân quyền trong chế độ kéo dài nửa thế kỷ của Castro.

Dân biểu liên bang Lisa Raitt, người sắp ứng cử chức lãnh tụ Đảng Bảo thủ, viết trên Facebook rằng thủ tướng Trudeau nên biết hổ thẹn sau những phát biểu của mình.

Bà viết, “Với những lời lẽ đó, Justin Trudeau đã đặt mình vào phía sai trái của lịch sử — chống lại hàng triệu người Cuba mong ước tự do. Thủ tướng nên biết hổ thẹn. Ông phải rút lại phát biểu này và xin lỗi.

Maxime Bernier, dân biểu liên bang từ Quebec và cũng sắp ứng cử chức lãnh tụ Đảng Bảo thủ, lên mạng xã hội gọi phát biểu của thủ tướng Trudeau là đáng ghê tởm.

Trên Twitter, ông Bernier viết, “Tôi không thể tin rằng thủ tướng của chúng ta đang bày tỏ “nỗi đau buồn sâu sắc” và gọi [Castro] là ‘nhà cách mạng huyền thoại’ và ‘nhà lãnh đạo kiệt xuất’.”

Ông Bernier cũng gọi Castro là một “nhà độc tài đáng khinh, người đã giết và cầm tù hàng ngàn người vô tội và khiến hơn một triệu người phải bỏ nước để sống lưu vong.”

Ông nói với hãng tin The Canadian Press, “Ông ta ngược đãi người đồng tính, ông ta chống tự do ngôn luận và tự do biểu đạt. Ông ta không phải là một chủ tịch. Ông ta là một nhà độc tài. Nên tôi không hài lòng lắm với thông cáo báo chí đó.”

Ứng cử viên lãnh tụ Đảng Bảo thủ Kellie Leitch viết trên Facebook rằng Trudeau lẽ ra nên gọi chính quyền Castro là “tàn bạo, đàn áp, và sát nhân”, thay vì mô tả ông ta “như thể đọc trong truyện”.

Tuy cựu thủ tướng Stephen Harper không có ý kiến, con trai ông là Ben Harper viết trên Twitter rằng phát biểu của thủ tướng Trudeau là “sự xấu hổ cho Canada”.

Nhiều người khác chế nhạo lời tán tụng của thủ tướng Trudeau dành cho Fidel Castro và viết trên Twitter những điếu văn chế giễu cho những nhân vật gây tranh cãi khác với hashtag #trudeaueulogies. Phát biểu của thủ tướng Trudeau cũng nhận được nhiều chỉ trích từ Mỹ, một kẻ thù chính trị lâu năm của Cuba.

Thượng nghị sĩ Mỹ Marco Rubio, đại diện bang Florida và là một ứng cử viên trong vòng sơ bộ của Đảng Cộng hòa trong kỳ bầu cử tổng thống vừa rồi, đã đặt câu hỏi liệu phát biểu của Trudeau là thật hay là lời chế nhại, và nói rằng nếu đó là thật thì rất đáng hổ thẹn và bẽ mặt.

Trang mạng Breitbart News, trước đây do chiến lược gia cao cấp của tổng thống mới đắc cử Donald Trump điều hành, phản ứng trước phát biểu của thủ tướng Trudeau bằng cách gọi ông là kẻ dối trá.

Và Ian Bremmer, một nhà chính trị học người Mỹ chuyên về chính sách đối ngoại của Mỹ, viết trên Twitter rằng công dân Cuba và người Cuba lưu vong đáng ra nhận phải được Trudeau đối xử tử tế hơn.

Thủ tướng Trudeau mới đi thăm Cuba gần đây, nhưng không thể gặp gỡ Fidel Castro, người đã là bạn của cha ông và là một trong những người hộ tang danh dự đứng cạnh cựu thủ tướng Pierre Trudeau vào năm 2000.

Thủ tướng Pierre Trudeau và Fidel Castro khi tham quan một khu nhà xã hội ở Havana. (Ảnh: Fred Chartrand/Canadian Press)
Thủ tướng Pierre Trudeau và Fidel Castro khi tham quan một khu nhà xã hội ở Havana. (Ảnh: Fred Chartrand/Canadian Press)

Gia đình Trudeau có quan hệ thân tình lâu đời với anh em nhà Castro. Tháng 1 năm 1976, thủ tướng Pierre Elliott Trudeau gây xôn xao khi ông trở thành nhà lãnh đạo đầu tiên của một nước thành viên NATO — quả thực là nhà lãnh đạo đầu tiên của một nước phương Tây — tới thăm Cuba của Fidel Castro. Hai người trở nên rất hợp ý và có mối quan hệ thân thiết kéo dài mấy chục năm sau cuộc gặp gỡ đó.

Thủ tướng Justin Trudeau nói, “Tôi biết cha tôi hãnh diện gọi ông ta là một người bạn.”

LEAVE A REPLY