Tuần Báo Thời Mới
Tuần báo Thời Mới phát hành tại Ontario, Canada.

Chuyện lên ngôi lần thứ 2 của hoàng đế đỏ Tập Cận Bình

Nền kinh tế Trung Quốc đang trên đà tụt dốc?

149

Chủ tịch Tập Cận Bình được xem như là hoàng đế đỏ của nhà nước và đảng CSTQ, sẽ kết thúc nhiệm kỳ 5 năm đầu vào cuối năm 2017 đến đây. Theo nhận xét của giới quan sát tại Bắc kinh, họ Tập sẽ được tái cử nhiệm kỳ thứ 2 (2017-2022) một cách dễ dàng.

Trên thực tế, hôm nay trong nội bộ đảng và nhà nước CSTQ không có bất cứ một đối thủ nào có đủ tầm cỡ và khả năng để đánh bại ông ta. Đặc biệt, ngoài các chức vụ tuyệt đỉnh như : Tổng bí thư đảng, Chủ tịch nước, Chủ tịch Quân ủy Trung ương, trong năm qua tại Đại hội Ban chấp hành Trung ương đảng CSTQ diễn ra tại Bắc kinh vào ngày 17/10/2016, họ Tập còn được tuyệt đại thành viên biểu quyết chấp thuận nâng ông ta lên “Vị trí lãnh đạo trung tâm” (the position of core leader). Đây là vị trí quyền lực tuyệt đối mà trong lịch sử chỉ dành cho Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu Bình mà thôi, nay lại lọt vào tay Tập Cẩm Bình. Với vai trò mới họ Tập như là vị Hoàng đế đỏ không có đối thủ. Theo một số tin đòn, ông ta đang có tham vọng sẽ kéo dài hơn 2 nhiệm kỳ TBT như trường hợp Mao đã trải qua. Tuy nhiên, theo hiến chương của đảng CSTQ không có giới hạn nhiệm kỳ TBT và Chủ tịch Quân ủy Trung ương. Nhưng theo Hiến pháp TQ chức vụ Chủ tịch nước sẽ bị giới hạn 2 nhiệm kỳ. Do vậy, nếu muốn hành động như vậy họ Tập sẽ phải vận động sửa đổi Hiến pháp cho phù hợp. Đây là câu chuyện dài chưa ai biết rõ thâm ý của ông ta.

Theo tiết lộ, các nhân vật sau đây chắc chắn sẽ được lưu nhiệm: Tập Cận Bình, Lý Khắc Cường, Lý Nguyên Triều (chủ tịch QH), Trương Xuân Hiền (Chủ tịch Ủy ban Tư vấn chính trị – tương tự Mặt trận Tổ quốc cơ quan ngoại vi của CSVN)

Nhân dịp nầy, tại Bắc kinh đã có một số nhà phân tích dự đoán, “Một khi đã nắm trong tay quá nhiều quyền lực, Tập Cận Bình sẽ khó tránh lạm dụng để trở thành một thần tượng độc tài nguy hiểm như Mao”. Tất nhiên, Tập là nhà lãnh đạo CS dày dạn kinh nghiệm và vốn có thủ đoạn tinh ranh và khôn ngoan hơn kẻ khác, sẽ có thừa khả năng để che dấu tham vọng hầu tránh làm phát sinh nhiều kẻ thù gây bất lợi. Nhưng đây lại là một định luật có tánh cách tự nhiên, “Một khi danh vọng càng cao, quyền lực càng lớn, thì thù hận sẽ đến càng nhiều”. Ngay từ những ngày đầu trên vai trò Tổng bí thư đảng và Chủ tịch nhà nước CSTQ, ông ta đã dùng chiêu bài chống tham nhũng “Đả hổ diệt ruồi” để loại bỏ các đối thủ nặng ký thuộc phe cánh của cựu TBT Giang Trạch Dân. Biện pháp chống tham nhũng trong thế giới CS là thứ vũ khí để thanh trừng đối thủ hơn là mục tiêu nhằm trong sạch hóa guồng máy cai trị. Do vậy, hàng ngàn nhân vật quyền uy một thời nhưng do thân cận họ Giang nên đã bị Tập đưa vào tù để trừ hậu họa. Trường hợp Bạc Hi Lai cựu Bí thư Thượng hải, hay Chu Vĩnh Khang nhân vật cầm đầu hệ thống Thanh tra và An ninh của đảng và Nhà nước CSTQ là một số nạn nhân điển hình. Với quyền lực tập trung quá lớn trong tay, hứa hẹn sự chọn lựa thành phần lãnh đạo mới (the new collective leadership) dành cho đảng, nhà nước, và quân ủy trung ương lần nầy sẽ hoàn toàn do Tập chi phối (Chris Buckley / New York Times).

Tập Cận Bình đã phá bỏ một số nguyên tắc có liên quan đến qui chế Nhân sự thuộc Bộ chính trị. Đó là việc bắt giữ Chu Vĩnh Khang khi còn tại chức Ủy viên Thường trực Ban bí thư, nằm trong diện bất khả xâm phạm. Nhưng ông nầy là tay chân của Giang Trạch Dân kẻ tử thù của họ Tập. Do vậy, họ Chu đã bị cáo buộc tham nhũng và lạm dụng quyền hành để Tập đưa vào tù. Theo tin đồn từ Bắc kinh, Giang Trạch Dân cũng đang bị Tập giam lõng đâu đó. Lần nầy, có thể TBT Tập Cận Bình sẽ lưu dụng Wang Qishan (1948), cho dù ông nầy đã quá tuổi 68 theo qui định phải nghỉ hưu. Được lưu dụng chỉ vì Wang là cánh tay mặt của họ Tập. Nhân vật nầy từng nắm giữ chức vụ Chủ tịch Ủy ban Thanh tra Trung ương (CCDI), có nhiệm vụ chống tham nhũng và duy trì An ninh nội bộ, được đánh giá là vô cùng quan trọng. Trong khi đó, để chuẩn bị cho công cuộc bầu cử thành phần lãnh đạo mới của nhiệm kỳ 2017-2022, dự kiến sẽ diễn ra tại Đại hội Đại biểu đảng CSTQ toàn quốc lần thứ 19 (The 19th National Congress of the Communist Party of China) vào mùa thu đến đây. Lần nầy chắc chắn Tập sẽ loại trừ tất cả các mầm mống chống đối ông ta trong đảng CSTQ. Theo tiết lộ, có ít nhứt 4 trong số 5 thành viên của BCT phải nghỉ hưu vì quá tuổi 68. Đồng thời, có 3 thành viên trẻ sanh từ thập niên 1960s về sau sẽ được sung vào BCT. Đó là Sun Zhengcai, Hu Chunhua và Chen Min’er, hứa hẹn 2 trong số nầy sẽ được huấn luyện để kế tục vai trò TBT của Tập Cận Bình và Thủ tướng của Lý Khắc Cường khi họ mãn nhiệm. Đây là sự chuẩn bị thuộc về truyền thống của đảng CSTQ.

Trong bài phân tích khá chi tiết của Jonathan Brookfield đăng trên tạp chí The Diplomat ấn bản tháng 10/2016, có nêu lên một số hướng dẫn (guidance) liên quan đến Chương trình trù bị của Đại hội đảng CSTQ lần thứ 19. Theo đó, đại hội nầy sẽ bao gồm khoảng hơn 2,000 đại biểu đại diện các cấp đảng bộ trên toàn quốc của Đảng CSTQ (CCP – the Chinese Communist Party). Và các Đại biểu sẽ bầu ra Ban Chấp hành Trung ương (BCH/TƯ). Và BCH/TƯ sẽ chọn để thành lập một số cơ quan thống thuộc nòng cốt. Trong số nầy có 25 thành viên ưu tú nhứt để sung vào Bộ Chính trị mới, và trong đó có 7 ủy viên thường trực coi như thuộc nhóm Lãnh đạo trung tâm nắm giữ vai trò hoạch định chính sách và điều hành đảng và Nhà nước CSTQ. Nhóm quyền lực nầy so với khóa 18 là 9 người nay cắt xuống chỉ còn 7. Cơ quan Quân ủy Trung ương và Ủy ban Thanh tra Trung ương cũng được bầu chọn tại Đại hội. Tuy nhiên, đối với hệ thống CS việc sắp xếp nhân sự luôn luôn xảy ra trong bóng tối, việc bầu chọn công khai chỉ là hình thức để hợp thức hóa. Theo tiết lộ, các nhân vật sau đây chắc chắn sẽ được lưu nhiệm: Tập Cận Bình (TBT), Lý Khắc Cường (Thủ tướng), Li Yuanchao (chủ tịch QH), Zhang Qunxian (Chủ tịch Ủy ban Tư vấn chính trị – tương tự Mặt trận Tổ quốc cơ quan ngoại vi của CSVN) v.v… Tất nhiên, thời gian bầu bán nhân sự Lãnh đạo nòng cốt của đảng CSTQ vẫn còn ít nhứt 6 tháng nữa mới chính thức diễn ra, do vậy một số thay đổi ở phút chót có thể sẽ khó tránh (Trích từ “the Race to China’s 19th Party Congress” của Jonathan Brookfield / the Diplomat).

Kinh tế TQ đang có dấu hiệu xuống dốc?

Chính sách gia đình có 2 con được nhiều người hoan nghênh, nhưng cũng là gánh nặng cho ngân sách Y tế trong thời điểm KT xuống dốc (Fred Dufour/AFP)

Trong tuần qua, tại Bắc kinh đã diễn ra 2 Hội nghị trù bị được hệ thống Truyền thông TQ khoa trương là vô cùng quan trọng. Nhưng trên thực tế, đó chỉ là các các tổ chức bù nhìn do đảng CSTQ giật dây và chỉ đạo trong bóng tối. Hội nghị toàn quốc của Ủy ban Tư vấn Chính trị Nhân dân TQ (CPPCC), diễn ra hôm Thứ sáu (3/3) tại Bắc kinh, có sự hiện diện của chủ tịch Tập Cận Bình và thủ tướng Lý Khắc Cường trên hàng ghế chủ tọa. CPPCC là một Tổ chức quần chúng ngoại vi của đảng CSTQ, tương tự như Mặt trận Tổ quốc của CSVN. Các phát biểu và kiến nghị do Hội nghị nầy đưa ra, trên nguyên tắc sẽ chi phối  đường lối và chính sách điều hành quốc gia TQ. Do vậy, nội dung đã được Bộ chính trị đảng CSTQ duyệt xét và kiểm soát trước, hoặc do chính Cơ quan nầy mớm cho các đại biểu bù nhìn phát biểu trước Hội nghị. Đây như là hình thức thể hiện tính Dân chủ trong sinh hoạt chính trị tại TQ. Hội nghị thứ 2, là phiên họp mùa Xuân của Quốc hội TQ, khai mạc vào hôm Chúa nhựt (5/3) tại Bắc kinh. Trung tâm điểm là thông qua Chương trình phát triển Kinh tế do Chính phủ của thủ tướng Lý Khắc Cường phác họa. Theo đó, TQ đã hạ mức tăng trưởng của nền KT trong tài khóa 2017 chỉ còn 6.5% so với 6.7% của năm 2016.

Trên đây là mức tăng trưởng sai biệt không lớn nếu so sánh giữa 2 năm 2016 và 2017. Nhưng đây lại là mức tăng trưởng thấp nhứt kể từ thập niên 1980s trở lại đây. Và hầu hết giới quan sát và các Kinh tế gia có mối quan tâm đến nền KT TQ, đều cho rằng đây là dấu hiệu báo trước thời vàng son của nền Kinh tế TQ trong các thập niên 1980s, 90s hay 2000s đã qua đi. Trong 2 thập niên đầu chương trình cải cách kinh tế do Đặng Tiểu Bình đưa ra, mức tăng trưởng kinh tế của TQ đã từng đạt đến mức 13.5%. Ngày đó một số nhà quan sát đã cho rằng thế kỷ 20 là “thế kỷ của TQ” (The Chinese Century). Và không ngần ngại tin rằng TQ đang trên tiến tình qua mặt Hoa kỳ để trở thành nền kinh tế lớn nhứt hoàn vũ trong vòng 2 thập niên đến” (It is on the course to surpass the United States as the world’s largest economy within two decades). Tuy nhiên, những gì đang xảy ra hiện nay tại TQ cái hy vọng sẽ vượt qua nền KT Hoa kỳ chỉ là ảo tưởng xa vời. Nhu cầu hàng xuất cảng của TQ tiếp tục sụt giảm (…demand for China’s exports flagging – NYT). Vốn đầu tư từ nước ngoài tiếp tục vượt biên giới TQ ra đi. Thêm mối đe dọa bảo hộ mậu dịch từ Hoa kỳ dưới Hành pháp Trump cũng đang là mối lo ngại của Bắc kinh.

Đặc biệt, kế hoạch “One Belt, One Road” (Nhứt đới, nhứt lộ) đầy tham vọng của Tập Cận Bình nay cũng đang chìm dần. Con đường tơ lụa kinh tế vòng đai (Silk Road Economic Belt) mà Bắc kinh vẽ ra bao gồm 65 quốc gia thuộc 3 lục địa Âu, Á và Phi, như là giấc mơ của Hoàng đế họ Tập. Trên thực tế chưa kết nối hoàn chỉnh thì nay đang có dấu hiệu đứt đoạn. Vì thái độ hung hản của Bắc kinh trên Biển Đông, đang làm cho các quốc gia trên đoạn đường biển từ vịnh Bắc Việt xuống đến Indonesia, đều ngờ vực về thiện chí của Tàu. Trong khi đó, Ấn độ ra mặt không hợp tác vì lo ngại TQ mua chuộc Pakistan gây đe dọa an ninh đối với họ. Các quốc gia vùng Tây Á láng giềng của Nga đang bị Putin ngăn cản. Một số quốc gia Phi châu quá nghèo, quá bất ổn, không có gì để bảo đảm khi họ nhận được tiền vay từ TQ sẽ mua súng đạn hay xây dựng hạ tầng cơ sở như cam kết.

Đồng thời, theo sau cuộc khủng hoảng Tài chánh vào năm 2007&2008, cộng với nhu cầu tiêu thụ hàng hóa trên thế giới tiếp tục sụt giảm. Đặc biệt, các loại hàng hóa mang nhãn hiệu “made in China” đang bị dị ứng đối với thị trường Tây phương. Do vậy, nền KT TQ đang đứng trước các thử thách nghiêm trọng. Hôm nay, không riêng tại Canada hay Hoa kỳ, mà ngay tại Úc châu cũng như thị trường Âu châu khách hàng đã tẩy chay hàng TQ ra mặt. Ngay cả hàng đóng gói từ VN hay Thái lan cũng bị nghi ngờ tráo hàng từ TQ. Đây là một thất bại nhìn thấy của nền KT TQ trong lâu dài sẽ khó tránh. Và hậu quả thực tế cho thấy TQ từ một quốc gia có quĩ dự trữ ngoại tệ to lớn, hôm nay món nợ quốc gia đã đạt đến 91.84% GDP. Trong khi đó, món nợ khổng lồ đang tiềm ẩn đối với các chính phủ địa phương có thể lên đến nhiều trillion dollar không ai thống kê, sẽ là quả bom nổ chậm của nền KT TQ. Bên cạnh đó, hôm nay Bắc kinh cũng chưa biết được các tác động có thể xấu hơn đến với nền KT TQ từ phía Hoa kỳ dưới thời Hành pháp Trump. Vì vậy, hầu hết các chuyên viên am trường về chính trường và hiện tình nền KT TQ, đều cho rằng 5 năm đến hay thêm một kế hoạch ngũ niên nữa dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình mọi vấn đề không có gì thay đổi, “ngoại trừ mức tăng trưởng của nền KT sẽ chậm lại và nợ nần quốc gia sẽ leo thang”. Tập Cận Bình thất bại trong cam kết đưa TQ trở thành nền KT hàng đầu trên thế giới.

Bùi Nguyên Đức

Thông qua Bùi Nguyên Đức
Có thể bạn sẽ thích
Bình luận
Loading...