Tuần Báo Thời Mới
Tuần báo Thời Mới phát hành tại Ontario, Canada.
TNT Entertainment

Chính phủ liên bang được yêu cầu ngưng xuất khẩu vũ khí sang Saudi Arabia trong lúc điều tra vi phạm nhân quyền

20

Các đảng đối lập và các tổ chức nhân quyền đang kêu gọi chính quyền Trudeau đình chỉ xuất khẩu vũ khí sang Saudi Arabia trong khi giới chức liên bang điều tra việc sử dụng xe thiết giáp do Canada sản xuất chống lại thường dân Saudi.

Theo tường thuật của nhật báo The Globe and Mail tuần trước, Saudi Arabia dường như đã triển khai các xe tác chiến do hãng Terradyne Armored Vehicles, ở Newmarket, Ontario, sản xuất trong một cuộc xung đột đang leo thang và chết người với phiến quân Hồi giáo Shia ở tỉnh Miền Đông của nước Trung Đông này. Giới chuyên gia thiết bị quân sự xác định các xe này là loại xe thiết giáp Gurkha.

Sau bài tường thuật của nhật báo The Globe and Mail, ngoại trưởng Chrystia Freeland nói bà vô cùng quan ngại và đã ra lệnh tiến hành điều tra về cách hành xử của Saudi Arabia. Bộ Ngoại giao Canada tuyên bố, “Nếu có phát hiện rằng hàng xuất khẩu của Canada đã được dùng để vi phạm nghiêm trọng nhân quyền, bộ trưởng sẽ có hành động.”

Đây là lần đầu tiên xuất hiện các video và hình ảnh được cho là cho thấy chính quyền Saudi Arabia dùng thiết bị quốc phòng do Canada sản xuất chống lại chính người dân của mình. Việc chính quyền Saudi Arabia dường như sử dụng các xe tác

Một hình tĩnh chụp từ video đăng trên Twitter dường như cho thấy xe thiết giáp Gurkha do hãng Terradyne của Canada sản xuất trên đường phố Awamiya ở Tỉnh Miền Đông của Saudi Arabia. (Ảnh: @SahatAlbalad/Twitter)

chiến chống lại dân Shia ở miền đông Saudi Arabia xoáy vào chính trọng tâm của vấn đề đang tranh cãi liệu chính phủ của thủ tướng Trudeau có đang vi phạm luật lệ kiểm soát xuất khẩu vũ khí của Canada hay không. Những luật lệ này hạn chế xuất khẩu vũ khí sang những nước có thành tích nhân quyền kém cỏi và vi phạm nghiêm trọng nhân quyền của công dân nước đó. Các chuyến hàng xuất khẩu phải bị ngăn chặn nếu có khả năng nước mua vũ khí có thể dùng vũ khí đó chống lại chính người dân của mình.

Hôm thứ Hai 31/7, Đảng Tân Dân chủ (NDP) liên bang gởi thư cho Ngoại trưởng Freeland yêu cầu Đảng Tự do ngừng phê chuẩn bất cứ đợt xuất khẩu hay bán vũ khí nào cho Saudi Arabia trong thời gian điều tra.

Dân biểu Hélène Laverdière, phụ trách phản biện chính sách đối ngoại cho Đảng NDP, viết, “Quy định xuất khẩu hiện tại bắt buộc phải có một cuộc đánh giá ngay lập tức dựa trên thông tin mới này.”

Bà trích dẫn lời hứa của cựu ngoại trưởng Stéphane Dion tại Hạ viện khi ông bị chỉ trích về việc phê chuẩn xuất khẩu một kiểu xe tác chiến mới do hãng General Dynamics ở London, Ontario, sản xuất. Lúc đó ngoại trưởng Dion nói rằng ông sẽ “đảo ngược quyết định của mình” nếu thiết bị như vậy được dùng để vi phạm nhân quyền.

Đảng NDP muốn chính phủ liên bang thực hiện lời hứa đó ngay bây giờ.

Bà Laverdière kêu gọi thủ tướng Trudeau chuẩn bị một kế hoạch dự phòng để bồi thường cho công nhân ở các nhà máy sản xuất xe thiết giáp ở Canada nếu việc đình chỉ hay lệnh xuất khẩu ảnh hưởng tới việc làm của họ.

Dân biểu Peter Kent, phụ trách phản biện chính sách đối ngoại cho Đảng Bảo thủ, trước đó đã kêu gọi Đảng Tự do chấm dứt các giấy phép xuất khẩu nếu có bằng chứng cụ thể cho thấy xe thiết giáp có vũ khí của Canada đang được dùng chống lại sắc dân thiểu số Shia ở Saudi Arabia.

Trong khi cuộc tranh luận chính trị Canada trong 18 tháng qua tập trung vào thương vụ có tính cột mốc trị giá 15 tỷ đô-la để cung cấp cho chính quyền Riyadh các xe thiết giáp nhẹ của hãng General Dynamics, các hãng sản xuất xe thiết giáp khác ở Canada như Terradyne đã và đang có những hợp đồng bán thiết bị quốc phòng riêng rẽ khác cho Saudi Arabia.

Người Hồi giáo Shia là một cộng đồng thiểu số ở vương quốc này và từ lâu đã bất bình với điều họ xem là tình trạng công dân hạng hai của mình tại nước Saudi Arabia nhiều dầu hỏa; cộng đồng al-Qatif xưa nay là nơi chống đối Gia tộc Saud cầm quyền.

Anthony Fenton, một nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Đại học York, đang nghiên cứu các mối quan hệ của Canada với các nước Ả Rập ở Vùng Vịnh Ba Tư, và là người đầu tiên phát hiện các xe thiết giáp của hãng Terradyne ở Tỉnh Miền Đông. Ông Fenton nghĩ rằng chính quyền Saudi Arabia sẽ gọi cuộc bao vây làng al-Awamiya trong vùng al-Qatif là một chiến dịch “chống khủng bố” cần thiết. Ít nhất 5 người đã thiệt mạng ở miền đông Saudi Arabia trong hai ngày tuần trước, theo giới hoạt động đấu tranh. Và một cảnh sát viên Saudi Arabia chết và sáu người khác bị thương khi một xe tuần tiễu bị tấn công ở al-Awamiya vào sáng Chủ nhật, theo Bộ Nội vụ của nước này.

Tổng giám đốc Durward Smith của Terradyne đã không trả lời các email và cuộc điện thoại của nhật báo The Globe and Mail xin bình luận.

Đại sứ quán Saudi Arabia ở Ottawa chưa trả lời ngay các cuộc điện thoại của nhật báo The Globe and Mail xin bình luận.

Có thể bạn sẽ thích
Bình luận
Loading...