Tuần Báo Thời Mới
Tuần báo Thời Mới phát hành tại Ontario, Canada.
TNT Entertainment

Chính quyền Mỹ thông báo với Quốc hội về ý định tái đàm phán NAFTA

8

Hôm thứ Năm 18/5, chính quyền Trump gởi thư cho Quốc hội Mỹ, chính thức khởi đầu giai đoạn tham vấn 90 ngày bắt buộc trước khi có thể bắt đầu tái đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) với Canada và Mexico.

Robert Lighthizer, người vừa tuyên thệ nhậm chức Đại diện Thương mại Mỹ hôm thứ Hai 16/5, đã viết thư cho giới lãnh đạo ở Hạ viện và Thượng viện để chính thức thông báo rằng tổng thống Donald Trump có ý định khởi xướng đàm phán “về việc hiện đại hóa” NAFTA.

Thư này nói rằng Mỹ dự định bắt đầu đàm phán trong thời gian sớm nhất theo thực tế cho phép, nhưng không sớm hơn 90 ngày sau thông báo này, theo quy định của luật thương mại Mỹ hiện hành. Như vậy có nghĩa la thời điểm sớm nhất mà những nhà đàm phán của Canada có thể ngồi vào bàn thương lượng là ngày 16/8.

Tuy nhiên, thư đó không nói rõ chi tiết về phạm vi của những cuộc đàm phán này.

Ông Lighthizer viết về việc cần cập nhật những chương “không phản ánh các tiêu chuẩn hiện đại”, và nhắc cụ thể tới việc thương mại bằng kỹ thuật số chỉ mới ở giai đoạn sơ khai khi NAFTA được đàm phán vào đầu thập niên 1990.

Thư này nói cần có những điều khoản mới để quyền sở hữu trí tuệ, tập quán quản lý nhà nước, các doanh nghiệp quốc doanh, dịch vụ, thủ tục hải quan, các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch thực vật, lao động, môi trường, và doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ không buộc phải công bố các mục tiêu đàm phán cụ thể của mình cho tới 30 ngày trước khi bắt đầu đàm phán. Như vậy nghĩa là các chi tiết chính xác về những điều Mỹ muốn cập nhật hoặc đưa thêm vào hiệp định được điều chỉnh có thể tới tháng 7 mới được khẳng định.

Trước khi viết thư thông báo hôm 18/5, ông Lighthizer có hai ngày họp với các ủy ban của lưỡng viện, cũng theo yêu cầu của luật lệ thương mại Mỹ.

Trong một thông cáo, bộ trưởng thương mại Mỹ Wilbur Ross nói rằng bức thư hôm 18/5 thông báo không chỉ với Quốc hội Mỹ, mà cả với các đối tác thương mại Mỹ rằng thương mại tự do và công bằng là tiêu chuẩn mới của các hiệp định thương mại Mỹ.

“Kể từ ký NAFTA, chúng ta đã chứng kiến ngành sản xuất công nghiệp nhẹ của chúng ta bị tổn hại, các nhà máy bị đóng cửa, và vô số công nhân bị mất việc. Tổng thống Trump sẽ thay đổi điều đó.”

Hôm 18/5, ngoại trưởng Canada Chrystia Freeland nhấn mạnh rằng thời hạn thông báo trước 3 tháng là phần đã được dự đoán trong quy trình của Mỹ, và ông Lighthizer đã báo trước với Canada về bức thư của ông.

Bà nhắc cụ thể tới các chương về lao động và môi trường là những lĩnh vực sẽ có lợi do hiện đại hóa hiệp định.

Luật Canada không quy định một quy trình chính thức nào để chuẩn bị cho đàm phán. Nhưng bà Freeland nói rằng chính phủ đã và đang tham vấn chặt chẽ với “các tỉnh bang và lãnh thổ, các ngành, các nghiệp đoàn, xã hội dân sự, tổ chức nghiên cứu độc lập, giới học giả, các bộ tộc thổ dân, phụ nữ, thanh niên và công chúng” để hình dung các lợi ích của Canada.

Bà Freeland nói rằng còn quá sớm để bàn về thời gian biểu cho các cuộc đàm phán.

Nhưng cả ba nước biết rằng những cuộc bầu cử vào năm tới — trước tiên là bầu cử tổng thống ở Mexico, rồi bầu cử giữa nhiệm kỳ của lưỡng viện Quốc hội Mỹ — có thể đầy xáo trộn nếu không đạt được tiến bộ trước mùa xuân năm tới.

Steve Verheul, trưởng ban đàm phán của Canada khi đàm phán hiệp định thương mại với Liên hiệp Châu Âu, dự kiến sẽ đóng vai trò quan trọng trong các cuộc đàm phán NAFTA.

Tối 17/5, bà Freeland nói tại Hạ viện, “Ngay từ ban đầu Canada đã nói rằng chúng ta sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán bất cứ lúc nào. Điều mà tất cả chúng ta đều đồng ý là Canada có những nhà đàm phán thương mại giỏi nhất thế giới.”

Bà Freeland là quan chức nước ngoài đầu tiên mà ông Lighthizer gặp sau khi nhậm chức. Bà nói, “Ông ta nói điều đó là có chủ đích. Ông muốn chứng tỏ tầm quan trọng của những hiệp định then chốt đối với Canada.”

Tổng thống Trump đã tỏ vẻ ưa chuộng đàm phán thương mại song phương, xem đó là cách tốt nhất để Mỹ đạt được thỏa thuận có lợi với một đối tác thương mại.

Bà Freeland được hỏi về dư luận cho rằng Mỹ tìm cách đưa Canada và Mexico vào thế đối đầu nhau trong thời gian dẫn tới những đàm phán này. Bà nói, “NAFTA là một hiệp định ba bên, nên các cuộc đàm phán để hiện đại hóa NAFTA cần được thực hiện giữa ba bên với nhau.”

Bà Freeland sẽ đi Mexico tuần tới để gặp người đồng nhiệm của mình và chuẩn bị thêm co các cuộc đàm phán sắp tới.

Ngoại trưởng Mexico đã gặp ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson ở Washington hôm 18/5.

Ông Luis Videgaray nói với báo giới, “Chính phủ Mexico hoan nghênh diễn biến này. Chúng tôi đã sẵn sàng để làm việc cùng nhau … để cải thiện hiệp định thương mại này. Chúng tôi hiểu rằng đây là một hiệp định 25 tuổi. Thế giới đã thay đổi, chúng tôi đã học hỏi nhiều điều và chúng tôi có thể cải thiện nó.”

Có thể bạn sẽ thích
Bình luận
Loading...