Tuần Báo Thời Mới
Tuần báo Thời Mới phát hành tại Ontario, Canada.
TNT Entertainment

Ngân hàng Trung ương Canada có thể tăng lãi suất lần đầu tiên trong 7 năm

24

Sau gần một thập niên với những cảnh báo chưa bao giờ thực hiện, dường như Ngân hàng Trung ương Canada đang chuẩn bị tăng lãi suất chuẩn — có thể là từ tuần tới.

Vào ngày 12/7, Ngân hàng Trung ương Canada sẽ thông báo quyết định mới nhất của mình về lãi suất chuẩn có tính định hướng thị trường. Lãi suất chuẩn này có tác động tới các lãi suất tiết kiệm và lãi suất vay mortgage và các sản phẩm tín dụng khác.

Mỗi năm hội đồng quản trị của ngân hàng trung ương họp 8 lần để đánh giá các chỉ số kinh tế mới nhất và quyết định liệu nền kinh tế Canada có cần được kích thích bằng cách giảm lãi suất, hay cần hãm tốc bằng cách tăng lãi suất.

Lần đầu tiên trong 54 cuộc họp như vậy, tình hình có vẻ như sẽ tăng lãi suất.

Lúc Stephen Poloz được bổ nhiệm thay thế Mark Carney làm thống đốc vào năm 2013, ngân hàng trung ương Canada đã án binh bất động trong hơn hai năm, với lãi suất chuẩn ở mức 1%.

Nhưng ngay cả khi giữ lãi suất thấp sau khủng hoảng tài chính, ngân hàng trung ương đã sớm và thường xuyên đưa ra thông điệp rằng người dân Canada nên biết rằng rốt cuộc lãi suất sẽ phải tăng lên.

Từ năm 2014, thống đốc Poloz đã cảnh báo người dân Canada sẽ “sớm” tăng lên — trước khi đợt sụt giá dầu năm 2015 khiến ngân hàng trung ương nhụt chí. Thay vì vậy, ngân hàng trung ương đi theo hướng ngược lại, giảm lãi suất hai lần trong năm đó xuống còn 0,5%, và giữ nguyên tới nay.

Lúc đó, những thay đổi đó được xem là biện pháp tạm thời để giúp nền kinh tế Canada chịu ảnh hưởng của giá dầu mà đã mất hơn 70% giá trị chỉ trong mấy tháng. Nhưng trong những tuần gần đây, ngân hàng trung ương bắt đầu có những tín hiệu rõ ràng cho thấy rằng tuy giá dầu vẫn quanh mức 40 đô-la/thùng, những tình hình tạm thời đó đã chấm dứt và đã tới lúc trở lại bình thường.

Các tín hiệu đó bắt đầu vào ngày 12/6, khi phó thống đốc cao cấp Carolyn Wilkins phát biểu tại Winnipeg rằng nền kinh tế Canada đang bắt đầu tăng lại và có những dấu hiệu vượt qua cú sốc dầu.

Phát biểu đó dẫn tới suy đoán rằng ngân hàng trung ương sắp sửa hãm tốc nền kinh tế. Nhận định đó càng được khẳng định bởi một số phát biểu sau đó. Tuần rồi, thống đốc Poloz nói với CNBC, đài truyền hình chuyên về tài chính ở Mỹ, rằng “những lần giảm lãi suất đó đã hoàn thành trách nhiệm của chúng”. Theo giới phân tích kinh tế chuyên theo dõi ngân hàng trung ương Canada, phát biểu đó đánh dấu một thay đổi lớn về cách truyền đạt thông điệp.

Kể từ khi phát biểu của phó thống đốc Wilkins gây ra suy đoán về tăng lãi suất, ngân hàng trung ương đã có nhiều cơ hội giảm những kỳ vọng đó nếu cảm thấy phát biểu của bà bị hiểu nhầm. Nhưng ngân hàng trung ương đã không điều chỉnh.

Hiện nay, tình hình thị trường trái phiếu cho thấy có xác suất 60% để tăng lãi suất trong tuần tới; đây là điều mà nền kinh tế Canada chưa chứng kiến kể từ tháng 9/2010.

Tuy không ai kỳ vọng lãi suất sẽ tăng quá 25 điểm phần trăm (để đưa lãi suất lên tới mức 0,75%), một mức tăng nhẹ như vậy cũng có ý nghĩa rất lớn. Do lãi suất vay quá thấp và giá nhà tăng chóng mặt trong phần lớn thập niên qua, người dân Canada nay nợ nần nhiều hơn lúc nào hết.

Theo số liệu chính thức, người dân Canada hiện nay nợ $1,67 trên mỗi đô-la thu nhập kiếm được. Và một người vay tiêu biểu hiện nay ngoài nợ mortgage để mua nhà còn có số nợ hơn $22.000.

Trên nguyên tắc, trách nhiệm của ngân hàng trung ương Canada là kiểm soát lạm phát, chứ không phải lo về mức nợ. Nhưng một động thái lớn về lãi suất sẽ có tác động đáng kể khi nợ của dân chúng đang ở mức quá cao. Chính vì vậy, ngân hàng trung ương dường như đang cảnh báo người vay rằng ngân hàng trung ương sắp từ từ giảm biện pháp kích thích kinh tế bằng lãi suất thấp.

Chuyên gia kinh tế Benjamin Reitzes ở ngân hàng BMO cho rằng rõ ràng ngân hàng trung ương có ý muốn điều chỉnh đôi chút thị trường địa ốc khi bày tỏ sự thay đổi về định hướng lãi suất.

Chuyên gia kinh tế Derek Holt ở ngân hàng Scotiabank nằm trong số những người nghĩ rằng lãi suất sẽ được tăng vào tuần tới, và có thể thêm một lần tăng nữa trước cuối năm. Theo ông, nếu không tăng lãi suất, ngân hàng trung ương sẽ mất uy tín với những thông điệp dồn dập trong một tháng trước cuộc họp vào tháng 7.

Có thể bạn sẽ thích
Bình luận
Loading...