Liên bang và Ontario ký thỏa thuận trả đất cho thổ dân Algonquin

Bộ trưởng liên bang Carolyn Bennett, phải, và bộ trưởng tỉnh bang David Zimmer, trái. (Ảnh: John Paul Tasker/CBC News)

Các bộ trưởng vấn đề thổ dân của chính phủ liên bang và của chính quyền Ontario đã ký một thỏa thuận có tính lịch sử với thổ dân Algonquin ở tỉnh bang này. Theo đó, rốt cuộc nhiều vùng đất rộng lớn ở miền đông Ontario được chuyển giao cho thổ dân trong một hiệp định thời hiện đại.

Thỏa thuận này bao gồm khoảng 36.000 cây số vuông, trải dài từ Ottawa tới North Bay, bao gồm những phần rộng lớn của Thung lũng Ottawa. (Bản thân Đồi Quốc hội cũng nằm trong khu vực này.)

Các bộ trưởng và các đại điện đã ký thỏa thuận về nguyên tắc, nghĩa là các chi tiết cuối cùng cần phải được soạn thảo hoặc phê chuẩn. Một thỏa thuận cuối cùng có thể mất thêm 5 năm đàm phán nữa, mặc dù các bộ trưởng không cho biết thời gian cụ thể.

Bộ trưởng liên bang Carolyn Bennett nói rằng tất cả các đất đai tư hữu sẽ không bị đụng tới, và phần lớn lãnh thổ sẽ được giao lại cho người Algonquin sẽ là đất công hữu. Cùng ký thỏa thuận với bà là bộ trưởng vấn đề thổ dân Ontario David Zimmer.

Một căn cứ quân sự đã hết sử dụng ở Ottawa, CFB Rockcliffe Park, nằm ở khu vực giàu có của thành phố này, dự kiến cũng là một phần của hiệp định cuối cùng. Sẽ không có bộ lạc thổ dân mới nào được tạo ra trong hiệp định này.

Ontario, chính phủ liên bang, và các bộ lạc Algonquin ở Ontario đã đàm phán trong 24 năm qua, nhưng người Algonquin đã có yêu sách đòi đất hơn 250 năm.

Bộ trưởng Bennett nói thỏa thuận này có tính lịch sử ở chỗ nó sẽ là hiệp định thời hiện đại đầu tiên ở Ontario, và có thể dùng làm mô hình để đàm phán với các bộ lạc thổ dân khác trên khắp Canada.

Kirby Whiteduck, tù trưởng của bộ lạc Algonquin ở Pikwakanagan, khu đất dành riêng cho thổ dân lớn nhất ở vùng lãnh thổ đó, nói: “Chúng tôi từng giàu có, chúng tôi sống tốt dựa vào đất đai. Rồi chúng tôi phải xin một miếng đất. Thỏa thuận về nguyên tắc này coi như giảm bớt gánh nặng cho chúng tôi, chứ chưa có gì đáng ăn mừng cả.”

Một thành tố quan trọng của thỏa thuận này sẽ là khoản trả tiền mặt — dù bộ trưởng Bennett không thể cung cấp con số chính xác. Các đàm phán trước đây đã ra định mức 300 triệu đô-la, dù ông Whiteduck nói con số đó là tối thiểu, chưa không phải tối đa.

Robert Potts, nhà đàm phán cao cấp đại diện cho yêu sách của người Algonquin, nói số tiền sẽ được trả cho người Algonquin sẽ cao hơn nhiều so với con số 300 triệu đô-la, và nói thêm rằng số tiền đó sẽ miễn thuế, nên càng có giá trị hơn.