Khác biệt giữa Mỹ và Canada trong vấn đề tội phạm

0
262

Hai báo cáo mới vừa đưa ra cho thấy Mỹ và Canada đang di chuyển theo hướng ngược lại nhau về luật pháp và trật tự xã hội: Canada đang trở nên nghiêm khắc hơn trong khi phía Mỹ lại gần như buông lỏng.

Tuần trước, giới chức Canada đã ban hành một cảnh báo về việc nhà tù ngày càng đông đúc hơn vì hậu quả từ những bản án tù nặng hơn.

Trong khi đó tại Mỹ lại đang là thời điểm khó khăn để có thể mạnh tay hơn với các tội phạm. Một bản nghiên cứu mới cho thấy, số phạm nhân ở tù tại Mỹ thực sự đang giảm xuống trong những năm gần đây. Đó là một thay đổi đáng kể từ xu hướng từng kéo dài hơn thập kỷ đã làm cho Mỹ trở nên một nước có số tù nhân kỷ lục là đến 1% dân số (hơn 2 triệu người) so với các nước khác trên toàn thế giới.

Một bản nghiên cứu của Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia giải thích các luật định về ma túy đã biến Hoa Kỳ từ một quốc gia có mức độ giam giữ bình thường trở nên một nơi có tỷ lệ tù nhân cao hơn so với Canada gấp sáu lần.

Ba phần trăm trẻ em Mỹ hiện nay có cha mẹ bị ở tù. Con số này đặc biệt cao hơn hẳn trong cộng đồng người da đen, đông gấp sáu lần số người da trắng bị giam cầm.

Cái giá phải trả là: Chi phí cho nhà tù ở Mỹ đã tăng từ 1,9 phần trăm đến 3,3 phần trăm ngân sách nhà nước từ năm 1985, tăng từ 6,7 tỷ USD đến 53.2 tỷ. Tỷ lệ (đã điều chỉnh theo lạm phát) là gia tăng hơn 400 phần trăm trong khi số lượng tù nhân tăng 475 phần trăm.

Quốc hội đang xem xét một số biện pháp nhẹ nhàng hơn đối với tội phạm, trong khi từ năm 2009, hơn 40 tiểu bang Hoa Kỳ đã nới lỏng luật ma túy của mình. Xu hướng này đã được sự ủng hộ chính trị rộng rãi trong đó có cả ứng viên tổng thống tiềm năng của năm 2016 là Rand Paul và Jeb Bush.

Tuần trước, Rupert Murdoch, chủ công ty truyền thông Fox News nói rằng không nên có ai phải bị nhiều hơn sáu tháng tù giam vì sở hữu crack. Từ Canada, Conrad Black, người đã trở thành nhân vật ủng hộ cải cách tư pháp sau thời gian ngồi tù trong một trại giam của Mỹ cho biết Mỹ đang thức tỉnh với chi phí quá lớn trong chính sách về tội phạm của họ .

Trong một cuộc trao đổi bằng email, ông đổ lỗi cho “pháp luật và trật tự mị dân, nền chính trị yếu đuối hèn nhát” và “các chánh án chỉ là những công tố viên” để tạo điều kiện cho ngành công nghiệp thực thi pháp luật trong những năm qua.

Ông kêu gọi một loạt các cải cách khác nhau, từ trợ giúp pháp lý tốt hơn, cho phép người bị cáo được có tiếng nói hơn đến việc giảm hoặc loại bỏ hoàn toàn hình phạt tù cho những người phạm tội nhưng không có tính chất bạo hành.

Và ông kêu gọi Canada nên tránh xa mô hình gần đây của Mỹ.

Tuy nhiên, Canada là khác so với Mỹ khi nói đến mức độ nghiêm trọng của sự trừng phạt.

Tại Canada, hình phạt tối đa cho buôn bán cocaine có thể là tù chung thân – nhưng hình phạt tối thiểu bắt buộc là một hoặc hai năm chỉ áp dụng nếu các tội phạm gây ra trong hình thức băng đảng hay gần trường học. So với Mỹ, nơi cứ mang năm kg cocain là tự động bị án tù 10 năm đến chung thân cho hành vi phạm tội đầu tiên và 20 năm tù đến chung thân nếu tái phạm lần thứ hai.

Một tổ chức ủng hộ cải cách cung cấp một loạt các câu chuyện kinh dị trên trang web của mình về những cuộc sống bị hủy hoại bởi hình phạt ma túy ở Mỹ.

Tổ chức này tiết lộ, một nhà sản xuất nhạc rap ở Utah chỉ bán một vài pound cần sa trong khi sở hữu một khẩu súng hiện đang thụ án tối thiểu 55 năm.

Một cầu thủ bóng đá tại Đại học Southern chỉ nhận $ 1,500 vì công giới thiệu hai người cho một giao dịch ma túy. Hình phạt: tù chung thân. Ông đã được tổng thống ân xá vào năm 2013 và được trả tự do sau hai thập kỷ bị ngồi tù.

Nhưng các thái độ ấy đang thay đổi một cách nhanh chóng .

Trong một cuộc thăm dò của Mỹ đưa ra vào tháng trước, Trung tâm nghiên cứu Pew cho thấy 67 phần trăm dân chúng đồng ý rằng chính phủ nên tập trung vào việc xử lý những người sử dụng ma túy bất hợp pháp, so với 26 phần trăm người chủ trương truy tố bỏ tù.

So với năm 1990, khi 73 phần trăm số người được hỏi trong một cuộc thăm dò tương tự cho biết họ ủng hộ án tử hình đối với tội “buôn bán ma túy lớn”.

Ngoài những cải cách trong hàng chục tiểu bang, quốc hội Mỹ đang cân nhắc các điều luật với sự hỗ trợ của cả hai đảng sẽ giảm tối thiểu các án tù bắt buộc và cho phép trả tự do sớm cho các tù nhân có nguy cơ thấp.

Quốc hội cũng đã thông qua một dự luật năm 2010, thu hẹp đáng kể sự những chênh lệch trong án phạt giữa việc xử dụng cocaine và crack.

Tổng chưởng lý Eric Holder cũng đã chỉ đạo các công tố viên liên bang truy tố tội phạm ma túy nhẹ hơn và kêu gọi các tỉnh bang ngưng không tước quyền bầu cử của những cựu tù nhân.

Ngược lên phía bắc câu chuyện đang đi về hướng ngược lại.

Dân số nhà tù liên bang của Canada đã tăng lên khoảng bảy phần trăm từ năm 2009 với tỷ lệ tăng trưởng tương tự dự báo trong những năm tiếp theo.

Tuần trước, tổng kiểm toán viên Michael Ferguson báo cáo rằng một nửa số trại tù liên bang của Canada đã và đang ở mức quá tải của mình.

Thông qua năm điều lệ quan trọng, chính phủ Harper vừa thêm vào các mức án phạt tối thiểu liên quan đến các tội ma túy, hoạt động băng đảng, tội phạm cổ trắng và trộm cắp tài sản. Một số diều luật này đang bị công kích và Tòa án tối cao đã đồng ý sẽ xem xét lại.

“Đối với một số tội phạm nhất định, chính phủ vững tin rằng chỉ cần một án tù tối thiểu tù là hợp lý”, một email từ văn phòng của Bộ trưởng Tư pháp Rob Nicholson cho biết.

“Người Canada mất lòng tin vào hệ thống tư pháp khi họ cảm thấy rằng hình phạt không phù hợp với các tội phạm hình sự”.