Đằng Sau Bản Tường Trình Của Thượng Viện Hoa Kỳ Về Vụ CIA Hành Hạ Tù Nhân Có Quá Nhiều Ngờ Vực ?

0
16
Chủ tịch Ủy ban tình báo Thượng viện HK, Dianne Feinstein, đang công bố “bản tường trình về hành hạ tù nhân khủng bố” (Ảnh AFP-Dec. 9,2014)

Hôm Thứ ba 9/12/2014 tuần qua, trong cuộc họp báo tại trụ sở Quốc hội Hoa kỳ (Washington DC), thượng ngị sĩ Dianne Feinstein chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện (UBTBTV), đã chính thức công bố kết quả cuộc “điều tra nội bộ” kéo dài gần 5 năm và chi phí 40 triệu dollars. Theo đó, “Ủy ban đã tìm thấy không những các nhà điều tra của CIA (The Central Intelligence Agency) đã áp dụng những chiến thuật tra tấn tàn bạo đối với các nghi can khủng bố, như : nhận nước, ngăn không cho nạn nhân ngủ v.v…, nhằm để khai thác tin tức tình báo, nhưng ngay cả bản thân ngành tình báo (Hoa kỳ) cũng mất sự tin cậy rộng lớn” (The committee found not only that CIA interrogators had used “brutal” tactics, such as waterboarding, sleep deprivation… to obtain intelligence from suspected terrorists, but that the intelligence itself was largely unreliable).

Theo sau các cuộc biểu tình ồ ạt của dân chúng khắp nơi, chống lại các vụ Cảnh sát gây tử vong vô cớ cho một số nạn nhân người da đen và trẻ vị thành niên, đang làm dư luận cả nước Mỹ bàng hoàng. Đến nay, lại thêm vụ TV công bố bản tường trình về hành vi vi phạm Nhân quyền của CIA, cơ quan Tình báo hàng đầu đã có thành tích và sự tín nhiệm nổi bật, sau gần 7 thập niên hoạt động, nay trở nên u ám và tương lai bất định. Vì UBTBTV kết luận “…nó đã bị đánh mất sự tin cậy rộng lớn”. Nhân dịp nầy, giáo sư David Gergen, giám đốc Trung tâm về Lãnh đạo Công cộng (Public Leadership) tại ĐH Harvard, nhà phân tích chính trị hàng đầu của CNN, có đặt câu hỏi “Giữa UBTBTV và giám đốc CIA John Brennan, chúng ta nên tin ai ?” Trên đây là câu hỏi khá thích thú, nhưng chúng tôi xin phép được bắt đầu từ quan điểm của UBTBTV, trước khi chúng ta có thể dự đoán sự kiện đầy tai tiếng sẽ đi đến đâu.

Nữ thượng nghị sĩ Feinstein, thuộc đảng Dân chủ, đơn vị California, đã cho rằng cuộc điều tra về các hành động sai trái của CIA gây ra trong thời gian từ 2002 cho đến 2009, cho thấy sự hành hạ tù nhân trong các cuộc điều tra của CIA như là “một vết nhơ làm hoăn ố giá trị và lịch sử” Hoa kỳ (a stain on our values and on our history.) – (J. Scott Applewhite/AP). Tất nhiên, đứng trên phương diện nhân cách và đạo đức của con người đối với con người, hay ngay cả con người đối với các sinh vật khác, hành dộng hành hạ dã man của một số nhà điều tra CIA phải bị lên án gắt gao. Đồng thời, những kẻ vi phạm bị xem là có tội phải bị trừng trị theo Luật pháp Hoa kỳ và “Công ước LHQ chống lại sự hành hạ” (UN Convention against torture), ra đời vào năm 1984. Trong đó có ghi rõ hình phạt nặng nề dành cho các trọng tội hành hạ tù nhân và các tội ác vô nhân đạo khác đối với con. Công ước nói trên đã được hầu hết các quốc gia trên thế giới, kể cả Hoa kỳ, ký kết và phê chuẩn.

Sau khi bản tường trình của TV Hoa kỳ được công bố, đồng loạt các quốc gia và các tổ chức bảo vệ Nhân quyền trên thế giới, trong số nầy có cả đồng minh lẫn kẻ thù của Hoa kỳ, đã lên án gắt gao về sự vi phạm Nhân quyền nghiêm trọng do CIA gây ra. Nhưng dư luận khách quan nghi vấn, đây có phải là hành động tự hối và trong sạch của chính phủ Obama, hay chỉ là sự vạch lưng để người ngoài xem thẹo, nhằm phục vụ cho một mưu đồ chính trị của đảng Dân chủ chống lại đảng Cộng hòa, hầu kiếm phiếu trong cuộc bầu cử 2016. Tất nhiên, không ai có câu trả lời chính xác, ngoại trừ Obama và Feinstein. Theo ghi nhận của nhà báo Ray Sanchez (CNN) trong bản tin “World reacts to U.S. torture report” – Dec. 11,2014. Nhà lãnh đạo đồng minh thân thiết nhứt của Hoa kỳ, thủ tướng Anh David Cameron đang viếng thăm Thổ nhĩ kỳ, khi nhận được tin nầy đã gay gắt phê phán, “Tra tấn và hành hạ tù nhân là sai trái, hoàn toàn sai trái !!!”. Ông ta nói thêm, “công cuộc chống khủng bố sẽ hoàn toàn thất bại nếu chúng ta hành động không tôn trọng đạo đức”.

Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius diệu giọng hơn, “Chúng ta phải tôn trọng nhân quyền và luật pháp nhân đạo quốc tế” (We must respect for human rights and international humanitarian law). Đây như là sự bày tỏ của Fabius để gián tiếp chỉ trích hành pháp Bush một cách nhẹ nhàng về hành vi vi phạm nhân quyền và luật pháp quốc tế CIA. Pháp vốn chống Bush trong chiến tranh Iraq. Trong khi đó, ngoại trưởng Đức, Frank-Walter Steinmeier, đã so sánh hành động tội ác của một số nhân viên CIA, như là “sự bạo hành chống lại giá trị dân chủ” (“violations of democratic values”). Đồng thời, ông ta ca ngợi cuộc điều tra của TV Hoa kỳ như là chính sách đúng đắn của tổng thống Obama, để chống lại đường lối chính trị của kẻ tiền nhiệm, cùng ám chỉ cựu tổng thống George W. Bush. Steinmeier cho rằng đây như là sự công khai thừa nhận “một một lỗi lầm nghiêm trọng (a serious mistake) không thể chấp nhận trong quá khứ do hành pháp Bush gây ra.

Tuy nhiên, phía chính phủ Trung quốc thì hoàn toàn không tin vào thiện chí của chính phủ Hoa kỳ. Vào hôm Thứ tư (10/12), trong cuộc họp báo thường lệ tại Bắc kinh, phát ngôn viên bộ Ngoại giao TQ, Hong Lei (Hồng Lỗi) đã mạnh mẽ bác bỏ khi cho rằng, “Neither President George W. Bush nor President Barrack Obama has done anything to change the situation.” (Không tổng thống Bush và cũng không cả Obama đã có hành động làm thay đổi tình trạng) về hành hạ tù nhân, tại nhà tù dành cho các nghi can khủng bố tại Guantanamo Bay. Đồng thời, phía chính phủ Nga, ngoại trưởng Sergey Lavrov còn cho rằng, “sự bạo hành đối với con người đã được hệ thống hóa bởi giới cầm quyền Hoa kỳ”. Tất nhiên, Nga và Trung quốc không thể không beo xấu Hoa kỳ khi có cơ hội. Nhưng những hành động dã man của tình báo KGB dưới thời Xô Viết, hay FSB (theo Anh ngữ : Federal Security Service) của Cộng hòa Nga hôm nay, còn kinh hoàng hơn nhiều.

FSB cũng không khác cơ quan Gestapo của Phát xít Đức, mà câu nói nổi tiếng của họ, “Everybody did as they were told – or paid the price” (mọi người phải làm điều mà họ đã được ra lệnh, hoặc ngược lại phải trả giá). Cái chết tức tưởi hay sự hành hạ và tù đày đối với hàng ngàn người yêu nước Checknya, hay vô số nhà báo, các chính khách đối lập, cũng như một số doanh nhân trong nước Nga, đã phải trả giá bằng mạng sống khi chống Putin. Trường hợp Trung quốc chắc chắn cũng không khác hơn. Hệ thống tình báo TQ dưới cái tên MSS (Ministry Security Service – Bộ An ninh), cũng độc ác không kém Gestapo. Hàng ngàn thanh niên và trí thức của phong trào đòi tự trị của dân tộc thiểu số Uyghur đã bị MSS sát hại, bắt cóc, thủ tiêu mất tích, hay mạng sống của họ bị đe dọa mỗi ngày.

Trong trường hợp CIA và các vụ điều tra tù khủng bố sau biến cố 9/11, có thể đúng như phát biểu của John Brennan, giám đốc CIA, đã đưa ra trong cuộc họp báo tại Washington DC, hôm 11/12/2014, “It was our job to carry it out,” (đó là nghề nghiệp của chúng tôi cần phải thực hiện). Brennan dừng tại đó và không nói thêm chi tiết. Nhưng chúng ta có thể ngầm hiểu, “CIA phải thi hành lệnh của tòa Bạch ốc”. Một đơn cử gần nhứt, cũng như chương trình CIA xử dụng máy bay không người lái tấn công các mục tiêu khủng bố tại Pakistan, đã có một số trường hợp lầm lẫn gây cho nhiều thường dân Pakistan phải chết oan”. Câu hỏi trách nhiệm sẽ thuộc về ai, khi họ đã thi hành lệnh của Obama ? Nhân dịp nầy, Ben Emmerson đặc sứ LHQ chuyên trách các phúc trình thuộc 2 lãnh vực chống Khủng bố và vi phạm Nhân quyền; trong khi kêu gọi truy tố các can phạm CIA ra trước công lý. Đồng thời, ông ta cũng cáo buộc trách nhiệm của Hành pháp Bush. Vì việc tra tấn tù nhân do một số nhân viên CIA thực hiện, do “Một chính sách rõ ràng đã được dàn dựng từ cấp cao của hành pháp Bush, nơi cho phép vi phạm nhân quyền và luật lệ quốc tế” (A clear policy orchestrated at a high level within the Bush administration, which allowed …violations of international human rights law). Có nghĩa từ tổng thống Bush cho tới SQ CIA phạm tội đều phải bị truy tố.

Mặc dù, quan điểm của Emmerson đang được không ít các nhà phân tích luật pháp đồng ý. Theo họ, một số sĩ quan CIA sẽ không thể nào chạy tội (walk free) khi đổ thừa hành động theo lệnh của chính phủ BUSH. Vì theo định nghĩa của Luật pháp, “mỗi cá nhân phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi phạm pháp do chính mình gây ra”. Tất nhiên, khi đó chắc chắn một số viên chức cao cấp tại tòa Bạch ốc dưới thời tổng thống Bush, như : phó tổng thống Dick Cheney, người gọi cuộc điều tra của UBTBTV Hoa kỳ là “crap” (xin lỗi : bãi c…), cũng như bộ trưởng QP Donald Rumsfeld, và các cố vấn An ninh quốc gia, nếu có dính dấp, kể cả bản thân tổng thống Bush cũng phải bị truy tố. Nhưng đa số các nhà phân tích chính trị tại Washington, các dự đoán trên đây chỉ là sự võ đoán. Vì cho dù có muốn hạ Bush và đảng Cộng hòa hay không, Hành pháp Obama cũng không bao giờ giám cho phép truy tố CIA một cách rộng lớn, ngoại trừ một vài con dê để tế thần nếu cần thiết. Vì nếu hành động ngược lại, đó là sự tự sát dây chuyền.

Đồng thời, theo ghi nhận mới đây của Melina Milazzo, thuộc “Trung tâm bênh vực cho các nạn nhân bị hành hạ” (Centre for Victims of Torture) có cho biết, tổng thống Obama không muốn đi xa hơn khi ra lệnh cho những viên chức thuộc quyền, “the need to “leave these techniques where they belong – in the past” (Sự cần thiết hãy để những kỹ thuật nầy nơi mà chúng tùy thuộc – trong quá khứ). Có nghĩa tòa Bạch ốc không muốn đặt vấn đề qui trách trách nhiệm thuộc về ai. Trong khi đó, cho dù Tòa án có thẩm quyền tại Hoa kỳ có đầy đủ bằng cớ để truy tố CIA và hành pháp Bush. Nhưng cũng không muốn liều lĩnh khi đương đầu với các áp lực chính trị sẽ khó lường tại Washington. Trong khi đó, hệ thống Tư pháp quốc tế, mà tiêu biểu là Tòa Hình sự Quốc tế (ICC-International Criminal Court) tại Netherlands, cũng hoàn toàn bất lực. Vì Hoa kỳ không công nhận ICC, đồng thời ICC cũng không thể cưỡng bách chính phủ HK cung cấp bằng chứng phạm pháp của các nghi can nói trên, một khi họ không muốn.

Như vậy, coi như vấn đề đã rõ ràng, cuối cùng chẳng đi đến đâu !!! Trong khi đó, một số chỉ trích đã cho rằng Bản tường trình của TV, ngoài sai lầm có dụng ý khi vơ đũa cả nắm, mà phủ nhận những đóng góp quan trọng của tập thể CIA. Thượng nghị sĩ Cộng hòa McCain nhận xét, “Nó đã bôi đen danh dự của quốc gia, và gây nhiều phương hại hơn là chút ít lợi lộc”. Trong khi đó, Gonzales nguyên Bộ trưởng Tư pháp dưới thời tổng thống Bush đã nói, “Torture report may be ‘biased” (Tường trình hành hạ tù nhân có thể do định kiến – trích phân tích của Alexandra Jaffe (CNN) – December 10, 2014). TNS Feinstein và đa số thành viên của đảng Dân chủ trong Ủy ban TB TV, đã bỏ phiếu chấp thuận bản Tường trình nói trên đã không hề nghe ngóng tiếng nói của cơ quan CIA, và cũng không hề có bất cứ lá phiếu nào của thành viên UB thuộc đảng Cộng hòa. Được biết cuộc điều tra của UBTBTV kéo dài gần 5 năm, đã không hề phỏng vấn bất cứ một SQ nào của CIA , đây quả là điều lạ trong một đất nước Dân chủ Pháp trị, mà nghi can của một vụ án lại không có lời khai.

Do vậy, cuộc điều tra của TV bị kết tội là đảng Dân chủ của Obama, có dụng ý muốn vạch sai lầm của hành pháp Bush để hạ uy tín đảng Cộng hòa. David Gergen, giám đốc Trung tâm về Lãnh đạo Công cọng (Public Leadership) tại ĐH Harvard, nhà phân tích chính trị hàng đầu của CNN, trong khi ca ngợi những đóng qóp và hy sinh to lớn của CIA, cũng như thái độ rất chừng mực và xây dựng của giám đốc Brennan. Ông ta đã không quên đưa ra khuyến cáo “The adult leader trying to put the country first.” (Giới lãnh đạo trưởng thành cần đặt quyền lợi quốc gia lên trên hết). Vì theo ông ta, trong hiện tại họ đã tự xé nát quốc gia của họ, chỉ để phục vụ quyền lợi riêng tư của đảng. Những bới móc, hay chỉ trích lẫn nhau một cách phiến diện, sẽ gây phương hại cho đất nước Hoa kỳ nhiều hơn là lợi lộc nhỏ mọn. Nước Mỹ dưới sự lãnh đạo của tổng thống Obama đang có sự chia rẽ trầm trọng.