Tuần Báo Thời Mới
Tuần báo Thời Mới phát hành tại Ontario, Canada.
TNT Entertainment

Có Thể Các Cuộc Ném Bom Của Hoa Kỳ Đang Làm Isis Chậm Bước, Nhưng Cuộc Nội Chiến Tại Iraq Vẫn Còn Là Bài Tóan Nan Giải

2

Bùi Nguyên Đức

[dropcap font=”0″]M[/dropcap]ặc dù, ba năm về trước khi Hoa kỳ có quyết định rút toàn bộ lực lượng tham chiến ra khỏi chiến trường Iraq, nhiều nhà phân tích có am tường tình hình chính trị tại đó đều có chung mối quan ngại, Theo đó, sau khi Hoa kỳ ra đi chắc chắn Iraq sẽ đối diện với vô số vấn đề khó khăn trong nội bộ. Một đất nước vốn sẵn có mối thâm thù truyền kiếp do sự kỳ thị tôn giáo giữa 2 môn phái Sunni và Shiite quá sâu sắc. Đồng thời, sự chia rẽ do quyền lợi kinh tế và cục bộ địa phương giữa người Kurd phía bắc và phần còn lại của Iraq dường như không có phép lạ để hàn gắn. Trong khi đó, chính phủ trung ương Iraq hiện nay do thủ tướng Mouri al-Malaki thuộc phe Shiite cầm đầu, bị chỉ trích thiên vị và bất lực trong chính sách đoàn kết quốc gia. Đây là chỉ trích hoàn toàn đúng, tuy nhiên trong dân chúng Iraq đã có sẵn định kiến phân biệt tín ngưỡng. Do vậy, cho dù Malaki hay vị thủ tướng mới có thiện chí đến đâu cũng đành bó tay. Trên đời nầy không có bất cứ ông giáo chủ nào chịu lép vế để bị ông giáo chủ khác thuyết phục để đoàn kết và hợp tác cho mục tiêu chung. Họ sẵn sàng để giết nhau là có !!!

Trên thực tế, chính trường Iraq đang bị tôn giáo chi phối, và sự kỳ thị một cách cực đoan giữa 2 môn phái của đạo Hồi, – Sunni và Shiite, là một cản trở nan giải. Đây là nguyên nhân chính đưa đến cuộc nội chiến đẫm máu, làn sóng bạo động do tranh chấp tôn giáo đang gây tình hình an ninh chính trị tại Iraq trở nên tồi tệ và tồi tệ (worse and worse) mỗi ngày. Tuy nhiên, có thể nói cả tòa Bạch ốc và giới quan sát quốc tế trước đây không bao giờ nghĩ, phiến quân Sunni chống Shiite, dưới danh nghĩa thành lập “Quốc gia Hồi giáo Iraq và Syria” (ISIS), lại đạt chiến thắng tại Iraq quá nhanh chóng và quá tàn bạo như hôm nay. Báo chí ví chiến thắng của bọn ISIS như “một trận động đất” (an earthquake) không hơn không kém. Chúng khởi đi từ một nhóm Thánh chiến Hồi giáo (Islamic Jihad), và kẻ cầm đầu, – Abu Bakr al-Baghdadi (43 tuổi), được bên ngoài biết đến như là một nhóm khủng bố bỉnh thường, danh tánh khá lu mờ rất ít ai nhắc đến. ISIS được thành lập vào tháng 4/2013, nhưng trước đó không lâu nhóm chiến binh Hồi giáo nầy có tên “the al-Nusra front” xuất thân từ bọn khủng bố al-Qaeda Iraq, tình nguyện đứng bên cạnh phe đối lập Syria để chống lại chế độ Basha al-Assad.

Nhưng nếu tính kể từ đầu tháng 6/2014 cho đến hôm nay, chúng đã chiếm một vùng lãnh thổ rộng lớn từ Aleppo phía đông-bắc Syria cho đến thành phố chiến lược Falluja nằm về phía tây nam Iraq. Đây là điều mà trước đây ít ai tin có thể xảy ra. Trong một tuyên bố mới đây, thủ lãnh al-Baghdadi cho biết chi tiết, chúng đã sẵn sàng hình thành một Quốc gia Hồi giáo Iraq và Syria, bao gồm : Aleppo thuộc vùng đông bắc Syria, 2 tỉnh trọng yếu Mosul và Tikrit phía tây bắc Iraq cho đến Falluja phía tây nam thủ đô Baghdad. Đồng thời, kiểm soát đập thủy điện Mosul lớn nhứt của Iraq, và các giếng dầu nằm về mạng đông-bắc Syria và tây-bắc Iraq. Hiện nay mục tiêu nhắm đến của chúng sẽ là thủ đô Baghdad, khu vực dầu mỏ chiến lược phía đông-bắc Iraq, và khu tự trị của người Kurd. Người ta tin ISIS sẽ dễ dàng đạt các mục tiêu nói trên, nếu Iraq không có sự can thiệp quân sự kịp thời của Hoa kỳ. Vì so với khả năng phòng thủ, nhứt là tinh thần chiến đấu của binh sĩ Iraq hiện nay, thì ISIS có ưu thế áp đảo. Một phần, do hành động tàn ác đã làm cho đối phương khiếp sợ. Phần khác, với mục tiêu lật đổ các chính phủ Iraq và Syria do môn phái Shiite nắm giữ, để thành lập “Quốc gia Hồi giáo” nên đang nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ về Tài chánh lẫn Nhân lực, từ môn phái Hồi giáo Sunni đông đảo và giàu có bên trong lẫn bên ngoài Iraq.

Theo nhựt báo Guardian newspaper (London – Anh quốc), khi tiến chiếm 2 tỉnh Mosul và Tikrit trong tháng trước, lực lượng võ trang của ISIS chỉ có vào khoảng 6,000 tay súng. “Nhưng không nghi ngờ, nhờ dựa vào mục tiêu thành lập “Quốc gia Hồi giáo” (Islamic State) nên chúng đã thu hút sự cảm hứng của nhiều chiến binh thánh chiến cả bên trong lẫn bên ngoài Iraq tình nguyện tham gia đông đảo”. Theo Peter Neumann, giáo sư kiêm giám đốc Phân khoa nghiên cứu chiến tranh (the Department of War Studies), thuộc King’s College London, thì (1) về phương diện vũ khí và quân trang quân dụng, sau khi phiến quân ISIS chiếm Mosul, chúng đã tịch thu khối lượng to lớn về chiến xa các loại, cùng các vũ khí tối tân do Hoa kỳ sản xuất, đã bị quân đội Iraq bỏ lại trên đường thoát thân. (2) về khả năng tài chánh, “ISIS the most cash-rich militant group in the world” (ISIS có ngân quĩ giàu nhứt trong các nhóm phiến quân trên thế giới). Neumann giải thích chi tiết, trước khi chiếm Mosul chúng đã có một ngân quĩ khoảng 900 triệu US dollars. Và “Afterwards, this rose to around $2bn (£1.18bn)” (Sau đó, con số nầy đã tăng lên khoảng 2 tỷ US dollar =1.18 tỷ Anh kim – trích từ bản tin “Jihadist group… 2/8/2014 của BBC News). Đồng thời, theo Rex Brynen, thuộc Đại học McGill, ISIS còn nhận được sự tài trợ to lớn từ giới doanh nghiệp và tư nhân giàu có trong vùng Vịnh. Saudi, Kuwaitt và Qatar, những thành trì của môn phái Sunni. Cộng với tiền bán dầu hỏa và thu thuế trong khu vực do chúng kiểm soát.

Mặt khác, khi nói về hành động tàn ác. Theo nhận xét của một số nhà nghiên cứu về các tổ chức khủng bố trên thế giới, cho rằng : “ISIS has become the most feared jihadist organization on the planet” (ISIS đã trở thành tổ chức thánh chiến (Hồi giáo) đáng khiếp sợ nhứt trên hành tinh). Những đoạn phim cổ động của ISIS, mà một số hệ thống truyền hình trong khu vực Á rập do cố ý hay vô tình đã phổ biến, cho thấy các vụ chôn sống hay tàn sát tập thể các binh lính, nhân viên an ninh, hay các nhóm thường dân Iraq khác môn phái Hồi giáo Sunni, không những đang gây kinh hoàng trong hàng ngũ binh sĩ và dân chúng Iraq, mà cả dư luận trên cả thế giới cũng phải kinh khiếp. Hành động bị Hoa kỳ lên án là “tội diệt chủng” của phiến quân ISIS, là sự đe dọa nhằm triệt tiêu khả năng lẫn tinh thần chiến đấu của binh sĩ Iraq. Do vậy, chúng ta không lấy làm ngạc nhiên, khi quân số của ISIS theo đánh giá của hệ thống tình báo Tây phương ước lượng chưa đến 10,000 người. Nhưng nó lại dễ dàng chiến thắng một đội quân Iraq bao gồm cả Cảnh sát và Quân đội lên đến 933,103 tay súng (trích tài liệu của Center for Strategic and International Studies – Washington). Do tình trạng mất tinh thần, nên mỗi khi vừa nghe tin bọn ISIS sắp tiến đến nơi họ đồn trú, thì từ quan cho đến lính bằng mọi giá đều bỏ chạy để thoát chết. Và họ sẵn sàng bỏ lại hàng núi xe cộ và vũ khí tối tân do Hoa kỳ viện trợ lọt vào tay chúng.

Trong 2 tuần trước khi bọn chúng tiến chiếm thị trấn Sinjar, thuộc vùng ngoại ô của thủ phủ Irbil (Kurd) nơi có khoảng 150,000 dân thuộc sắc dân thiểu số theo đạo Yazidi, một tôn giáo đã có từ 4,000 năm về trước, nhưng bọn ISIS cho đó là tôn giáo ma quỉ. Do đó, chúng đã truy lùng và tàn sát tất cả các giáo sĩ, đồng thời bắt giữ ít nhứt khoảng 300 tín đồ không chạy thoát được. Chúng buộc những người nầy phải bỏ đạo gốc Yazidi để tòng đạo Hồi, nếu cưỡng lại sẽ bị sát hại. Tin giờ chót cho biết bọn chúng đã giết chết những người đàn ông, và bắt dẫn đi khoảng 100 phụ nữ và trẻ em Yazidi. Hiện nay chưa ai biết rõ tình trạng của những nạn nhân ra sao. Phần lớn người Yazidi còn lại đã chạy thoát và lẫn trốn trên vùng đồi núi Sinjar. Nhưng do bị bọn ISIS vây chặt dưới chân núi trong thời gian dài, nên thiếu lương thực, nước uống, thuốc men, cũng như lều trại tạm trú, do đó đã có hàng trăm người chết.

Những người Yazidi may mắn sống sót đang được liên quân Anh-Pháp-Hoa kỳ vận chuyển lương thực, nước uống, và thuốc men đến tiếp tế. Một số đang được trực thăng để vận chuyển đến những trại tỵ nạn an toàn. Theo nguồn tin của CNN đưa ra vào chiều Thứ tư (13/8) nói rằng, Hoa kỳ có thể mở cuộc hành quân (nhân đạo) để cứu cấp số nạn nhân Yazidi trên núi Sinjar. Nhưng khi gởi một nhóm binh sĩ thuộc Lực lượng Đặc biệt không tác chiến đến nơi để quan sát, nhận thấy tình trạng sinh hoạt của các nạn nhân không quá nguy hiểm. Do đó, cuộc hành quân như dự tính ban đầu sẽ không xảy ra. Nhưng các hoạt động cứu trợ như hiện nay vẫn tiếp tục, và có cả Canada và Úc cùng tham gia. Trong khi đó, LHQ cho biết số nạn nhân mất nơi cư trú tại Iraq do các cuộc bạo động hiện nay là 1.2 triệu người. Cao Ủy Tị nạn nâng cấp báo động về cuộc khủng hoảng Nhân đạo tại Iraq lên cấp 3, và kêu gọi cộng đồng quốc tế tham gia cứu trợ khẩn cấp.

Hoa kỳ hạn chế sự dính dấp quân sự, và cơ hội để Iraq tự cứu mình rất mỏng manh

Đứng trước tình thế bất trắc trên chiến trường Iraq. Do vậy, vào hôm Thứ năm (7/8), trong cuộc họp báo ngắn tại tòa Bạch ốc, tổng thống Obama cho biết ông ta đã ra lệnh cho không quân thuộc lực lượng Hải quân Hoa kỳ đang có mặt trong vùng Vịnh Persian (Gulf), sẽ tấn công các mục tiêu phiến quân ISIS để ưu tiên bảo vệ các quân nhân Hoa kỳ đang đồn trú tại thủ phủ Erbil (Kurd), và tòa Đại sứ Hoa kỳ tại Baghdad đang bị các cuộc tấn công của phiến quân ISIS bị đe dọa. Và ông ta cũng chỉ thị cho Quân đội Hoa kỳ cung cấp cứu trợ nhân đạo cho dân chúng Iraq, đặc biệt là các tín đồ đạo Yazidi đang lẫn trốn bọn ISIS trên vùng đồi núi Singar. Đồng thời, theo tin tức báo chí xác nhận, liên tiếp trong các ngày Thứ sáu, Thứ bảy, và cho đến hôm Chúa nhựt cuối tuần qua, các cuộc ném bom của các chiến đấu phản lực cơ F/A 18 của Hoa kỳ nhắm vào các mục tiêu phiến quân ISIS khá thành công. Trong dịp gặp mặt báo chí hôm Chúa nhựt (10/8) vừa qua, phó đề đốc John Kirby phát ngôn viên của Ngũ giác đài, cho biết thêm những quả bom 500 cân Anh có tia laser hướng dẩn, đã phá hủy vô số vũ khí và chiến xa do Hoa kỳ sản xuất bị chúng tịch thu. Đồng thời, các cuộc không kích cũng loại ra khỏi vòng chiến hàng trăm tay súng của phiến quân ISIS, chận đứng các cuộc tiến quân ồ ạt của chúng trên chiến trường Iraq. Nhờ đó các lực lượng võ trang của người Kurd cũng tái chiếm được một số thị trấn và cứ điểm đã mất vào tay phiến quân ISIS.

Theo ghi nhận, hiện nay các cuộc ném bom và oanh kích của không quân Hoa kỳ vẫn còn tiếp tục. Tuy nhiên, theo một tuyên bố đưa ra hôm chiều Chúa nhựt (1/8), bộ trưởng Quốc phòng Chuck Hagel từ chối cho biết các cuộc ném bom nầy sẽ kéo dài bao lâu, và Hoa kỳ có kế hoạch đưa quân vào Iraq hay không ? Nhưng nhân dịp chúc mừng Iraq đã chọn vị thủ tướng mới, Dân biểu Haider al-Ibadi phó chủ tịch Quốc hội Iraq, thay thế cựu thủ tướng Maliki, Obama một mặt cam kết Hoa kỳ sẽ tiếp tục hợp tác với vị tân thủ tướng.Nhưng không quên khẳng định giải pháp quân sự không thể giải quyếtcuộc khủng hoảng chính trị tại Iraq hiện nay. Đây như là một dấu hiệu cho thấy “Hoa kỳ đã có quyết định sẽ không can dự quân sự thêm nữa trên chiến trường Iraq, ngoại trừ trường hợp quá cần thiếtcũng chỉ trong một giới hạn nào đó”. Như vậy,tân thủ tướng Haider al-Ibadi có đủ khả năng để thay đổi thế cừa đen tối tại Iraq hiện nay hay không ? Theo chúng tôi, rất tiếc al-Ibadi không có đôi đũa thần để đoàn kết nội bộ và ngăn chận phiến quân ISIS đầy thế lực hôm nay. Iraq rồi đây sẽ đi về đâu ? Đó vẫn là bài toán chưa có đáp số. Theo một số đề nghị, trong đó có cả phó tổng thống Hoa kỳ Joe Biden đã đưa ra khi còn ngồi ghế TNS. Theo đó, “Iraq nên áp dụng công thức của Bosnia, Croastia, và Serbia. Có nghĩa chia 3 : Kurd ở phí Bắc, Sunni ở phía Tây Bắc, và Shiite ở phía Nam, may ra mới ổn định”. Chúng ta thử chờ xem.

Bùi Nguyên Đức

Có thể bạn sẽ thích
Bình luận
Loading...