Tuần Báo Thời Mới
Tuần báo Thời Mới phát hành tại Ontario, Canada.

Canada được xếp vào danh sách 10 quốc gia đứng đầu cuộc thi “PISA” của tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế

387

Trước khi bàn về cuộc tranh tài quốc tế PISA, hay “Chương trình Lượng giá Học sinh Quốc tế” ở lứa tuổi 15. Chúng tôi xin phép lược qua vài nét về “Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế”, hay OECD (the Organization for Economic Co-operation and Development), cơ quan đã sản sinh ra nó. OECD có trụ sở thường trực tại Paris (Pháp), do các quốc gia Tây phương phần lớn thuộc Lục địa Âu châu, ngoại trừ Canada và Hoa kỳ thuộc khu vực Bắc Mỹ, sáng lập. OECD chính thức ra đời hoạt động kể từ năm 1961, và trong giai đoạn đầu chỉ có 20 quốc gia thành viên. Về sau có thêm 15 quốc gia khác gia nhập, đưa tổng số thành viên hiện nay lên đến 35 quốc gia. Một số tiêu chuẩn dành cho các quốc gia thành viên của OECD. Trước nhứt, quốc gia đó phải có nền kinh tế thị trường và đã phát triển (developed), đồng thời phải có thể chế chính trị Dân chủ và có chỉ số Nhân quyền trong đời sống xã hội cao. Do vậy, đây là lý do tại sao Trung quốc, cho dù có nền kinh tế thị trường đã phát triển, được xếp vào hạng nhì trên thế giới. Nhưng đã chưa được OECD chính thức thu nhận. Vì với thành tích chà đạp Nhân quyền tồi tệ, và thể chế chính trị Cộng sản độc đảng độc tài của họ, đã không có chỗ đứng trong tổ chức nầy.

Mục tiêu hợp tác và phát triển kinh tế của OECD, nhằm giúp thăng tiến xã hội mà trong đó Nhân quyền phải được tôn trọng. Trong khi đó, cuộc tranh tài “PISA”, hay “Chương trình Lượng giá Học sinh Quốc tế” ở lứa tuổi 15, về : Toán học, Khoa học và Đọc đã bắt đầu kể từ năm 2000. Và theo qui định, cứ 3 năm cuộc tranh tài PISA sẽ được tổ chức 1 lần. Cuộc thi tuyển PISA gần nhứt vừa xảy ra vào năm 2015, đã có 540,000 học sinh của 72 quốc gia tham dự, không phân biệt là thành viên chính thức của OECD hay không. Trong số nầy có nhóm các em học sinh Việt nam, đã dự tranh và được xếp hạng khá cao về bộ môn Khoa học, hạng 8 trong “Nhóm Mười quốc gia đứng đầu” (Top Ten). Nhưng 2 bộ môn Toán và Đọc bị loại ra ngoài danh sách nầy. Theo một số nhà phân tích cho đây là vấn đề rất dễ hiểu. Vì trong một quốc gia có thể chế chính trị độc tài, một xã hội thối hóa (dis-advantage) đạo đức đồi trụy, lớp trẻ VN đã mất đi nhiều cơ hội để thi thố tài năng và thăng tiến bản thân. Trong khi đó, nhóm tuyển sinh  Canada được xếp vào hạng 7 về bộ môn Khoa học, hạng 3 về Đọc, và hạng 10 về môn Toán trong cuộc tranh tài 2015. PISA là cuộc tranh tài quốc tế vô cùng khó khăn. Do vậy, ngoài sự thông minh cá nhân, các em thí sinh cần phải có ý thức học hỏi và cập nhựt kiến thức, cũng như phải có sự chuẩn bị chu đáo. Và cơ quan đặc trách Giáo dục của mỗi quốc gia, phải có chính sách giáo dục hợp lý và thực tiễn để hỗ trợ cho các tuyển sinh.

Trên đây là một số trong vô số các thành tố đóng góp cho sự thành công của các em. Khi bước vào cuộc tranh trài, mỗi em sẽ có 2 tiếng đồng hồ xử dụng computer, để trả lời những câu hỏi pha trộn nhiều lãnh vực khác nhau, bằng chọn lựa A,B,C… Hoặc các em tự tìm giải đáp một số vấn đề theo kiến thức tại học đường và sáng kiến riêng của chính mình. Mỗi nhóm có 810 phút chia nhau trả lời các trắc nghiệm về khoa học, toán học, đánh vần, và giải toán hoặc bất cứ vấn đề nào đó được liệt kê sẵn. Các kết quả và dữ kiện thu thập được tại cuộc thi tuyển PISA, sẽ được tổ chức OECD nghiên cứu và phân tích rất kỹ lưỡng. Từ đó, sẽ rút ra các ưu điểm lẫn khuyết điểm, nhằm trợ giúp các quốc gia liên hệ hoàn thiện Chính sách Giáo dục của họ. “Cuộc tranh tài PISA như là một trong nhiều Chương trình Nghiên cứu khác nhau của tổ chức OECD, nhằm phục vụ cho Công cuộc Phát triển Kinh tế và Tiến bộ trong đời sống xã hội của con người”. Đối với Canada, “Hầu hết các cuộc tranh tài quốc tế PISA gần đây, Canada là một trong số ít quốc gia có khả năng nổi bật trong “top ten” về toán, khoa học và đọc” (maths, science and reading)”. Reading hay “đọc”, tại đây xin hiểu rộng rãi hơn về khả năng thông thạo ngôn ngữ.

Làm thế nào để Canada trở thành siêu cường về giáo dục?

Con em di dân gốc Á châu được đánh giá có nhiều tham vọng muốn thăng tiến đời sống xuyên qua con đường Giáo dục. (Getty Images)

Trước đây một số học giả và chuyên giáo dục quốc tế thường đề cập đến sự thành công của tuổi trẻ thuộc các quốc gia Á châu, như Singapore hay Nam Hàn, hoặc một số nước thuộc vùng bán đảo Bắc Âu (Nordic Scandinavia) như Finland hay Norway. Nhưng hôm nay họ không thể bỏ quên học sinh và sinh viên Canada, đang trèo lên bậc thang trong nhóm đầu bảng quốc tế. Canada với một dân số chỉ có 36 triệu người, so với Hoa kỳ hơn 300 triệu, hay vương quốc Anh hơn 60 triệu. Nhưng 2 quốc gia đàn anh nói trên đã bị loại ra khỏi “top ten” của cuộc tranh tài PISA 2015. Trước đây người viết, và có thể có một số bạn bè không ít đã không tin khi đọc kết quả của một số cuộc Nghiên cứu cho biết Canada đang dẫn đầu thế giới về một số phát minh khoa học kỹ thuật tân tiến nhứt trong lãnh vực thám hiểm không gian, hay sản xuất v.v… Tuy nhiên, hôm nay chúng ta có lý do để tin các nghiên cứu nói trên là điều có thật 100%. Kết quả của một cuộc nghiên cứu mới đây do OECD thực hiện ở trình độ Đại học, cũng cho thấy : “Lực lượng lao động chuyên nghiệp có “học vấn cao” (higher education) của Canada đã chiếm đến tỷ lệ 55%”. Nếu so sánh với mức trung bình của tất cả các quốc gia thành viên OECD tỷ lệ nầy là 35%”.

Canada được EOCD công nhận, : “… có một bộ phận cao nhứt thế giới của thành phần lao động thuộc lớp tuổi thành niên” (has the world’s highest proportion of working-age adults). Đồng thời, “…lớp học sinh tuổi vị thành niên của Canada cũng thuộc trong nhóm được giáo dục tốt nhứt trên thế giới”  (trích từ bài phân tích của Sean Coughlan dưới tựa đề “How Canada became an education superpower” / BBC News / August 2, 2017). Nhưng do đâu để Canada trở thành một siêu cường (superpower) về lãnh vực giáo dục ? Theo OECD nhận xét Chính phủ Liên bang Canada từ trước cho đến hôm nay, đã không hề có chính sách Giáo dục và cũng chẳng có ý niệm về sự thống nhứt đường lối giáo dục quốc gia. Chính sách Giáo dục tại Canada thuộc quyền tự trị của mỗi tỉnh bang và vùng lãnh thổ riêng biệt. Theo họ, 3 tỉnh bang British Columbia, Alberta và Quebec, đã có đường lối Giáo dục rất thành công. Nếu mỗi tỉnh bang nầy được phép nhân danh như một quốc gia dự tranh, chắc chắn tuyển sinh của họ sẽ thành công trong các cuộc tranh tài của chương trình PISA. Và theo sự khẳng định của cơ quan Giáo dục OECD, “Một cách chắc chắn 3 tỉnh bang nầy sẽ có mặt 1 trong số 5 vị trí hàng đầu (top five places) về Khoa học của thế giới”. Nhận xét trên đây có thể gây buồn lòng cho giới lãnh đạo cấp Liên bang Canada, kể cả Ontario là tỉnh bang lớn nhứt đã bị loại. Nhưng đây là một thực tế. Và sự thành công của lớp trẻ bậc Trung học, hay Đại học là niềm hãnh diện chung cho đất nước Canada, mà trước đây rất ít ai tin sẽ có được.

Nhân dịp nầy, Andreas Schleicher giám đốc cơ quan Giáo dục của OECD, cho rằng yếu tố đưa đến sự thành công to lớn trong lãnh lực Giáo dục của Canada, xuất phát từ “EQUITY” (Sự VÔ TƯ). Nói rõ hơn, Luật pháp và nền Văn hóa đa chủng tại Canada, đã cống hiến cho mọi người một cơ hội đồng đều. Trong đó có lãnh vực Giáo dục, đối với tuổi trẻ nếu muốn đến trường và có tham vọng tiến thân, chúng sẽ có được cơ hội tốt nhất để đạt đến mục tiêu như chúng mong đợi. Đây chính là động cơ đã giúp phần lớn học sinh và sinh viên gốc di dân (migrant students) thành công. Vì các em và kể cả cha mẹ của các em, đã sẵn sàng tham vọng con em của chính mình cần phải học hành thành đạt. Nhằm để vừa đóng góp cho quê hương mới, và cũng vừa cải thiện đời sống cho chính mình, vốn thiếu may mắn tại nơi chôn nhau cắt rốn. Chính tham vọng và cơ hội đồng đều đã giúp cho phần lớn sinh viên và học sinh Di dân thành công. Theo một số nhà nghiên cứu, nói chung sự thành công trong lãnh vực Giáo dục của Canada, bao gồm : (1)  về phương diện địa lý, 3 tỉnh bang British Columbia, Quebec và Alberta có chính sách giáo dục thực tiễn và kiến hiệu; (2) thành phần học sinh Di dân đến từ khu vực Á châu, các em có sẵn tham vọng muốn tiến thân qua con đường giáo dục. Thường thường lớp trẻ người bản xứ, hoặc có nguồn gốc di dân lâu đời. Do thừa hưởng tiện nghi đời sống từ cha mẹ quá dễ dàng, nên một phần đã không có tham vọng tiến thân bằng con đường giáo dục. Trong khi đó, theo thống kê cho biết 1/3 tuổi trẻ Canada hôm nay thuộc các gia đình Di dân ; (3) cơ hội đồng đều, được xem là yếu tố vô cùng quan trọng để Canada thành công. Giám đốc Schleicher cho rằng “big uniting theme is equity” (giai điệu hợp nhứt mãnh liệt là sự vô tư, hay công bằng). Mọi người Canada trong đó có giới trẻ đều được Luật pháp và nền Văn hóa đa chủng đối xử công bằng và tạo nhiều cơ hội tốt lành để giúp họ tiến thân.

Giới trẻ không có trong danh sách đầu bảng PISA, nhưng Hoa kỳ vẫn là quán quân về Khoa học Kỹ thuật

Phối trí viên kỹ thuật Michael Sinclair đang hướng dẫn học sinh lớp 11 của trường Francisco Bravo Senior High Medical Magnet về tiêu chuẩn trắc nghiệm (Ảnh Los Angeles Times)

Theo ghi nhận, cơ quan Giáo dục Hoa kỳ luôn luôn có sự chuẩn bị rất chu đáo cho tuyển sinh của họ trước khi tham dự các cuộc tranh tài Quốc tế. Do vậy, việc các em trong nhóm tuyển sinh Hoa kỳ đã không chen chân trong số 10 quốc gia hàng đầu PISA 2015, có thể đang gây nhức đầu cho các nhà Giáo dục láng giềng. Tuy nhiên, về phương diện tiến bộ Khoa học Kỹ thuật của Hoa kỳ xưa nay đã không có so sánh. Nhiều trường hợp họ đã đi trước thế giới từ 10 đến 20 năm. Do vậy, những lượng giá trong cuộc tranh tài của Chương trình PISA có thể sẽ không ảnh hưởng mấy cho vai trò Khoa học Kỹ thuật của cường quốc #1 trong tương lai. Đây là điều chắc chắn. Vì từ nhiều thế kỷ qua, nền Kinh tế Hoa kỳ, một đất nước đã không ngừng phát triển và dẫn đầu thế giới. Đặc biệt, các tiến bộ Khoa học Kỹ thuật của họ là sự tập trung chất xám, những tinh hoa thượng thặng trên toàn thế giới mang lại. Do vậy, nhân tài bất cứ từ Canada, Ấn độ, hay đâu đó tại Âu châu và thế giới. Nếu nhu cầu Khoa học Kỹ thuật tại Hoa kỳ cần đến, họ sẽ được đất nước nầy trọng dụng. Hoa kỳ không chủ trương phân biệt bằng hận thù như khối CS. Đó là lý do tại sao nhà vật lý hàng đầu thế giới – Albert Einstein, hay chuyên viên hỏa tiễn thượng thặng Wehner Braun, và một số nhân vật tài ba khác thuộc Phát xít Đức, đã sớm trở thành công dân và phục vụ cho đất nước Hoa kỳ. Nhờ chiến lược thu dụng chất xám rộng rãi trên thế giới, do vậy còn lâu Hoa kỳ mới đánh mất vai trò Khoa học Kỹ thuật tiến bộ hàng đầu của họ đối với thế giới.

Bùi Nguyên Đức

Có thể bạn sẽ thích
Bình luận
Loading...