Tuần Báo Thời Mới
Tuần báo Thời Mới phát hành tại Ontario, Canada.
TNT Entertainment

Dự luật cải tổ di trú của Mỹ học hỏi từ hệ thống tính điểm của Canada

85

Hôm thứ Tư 2/8, tại Tòa Bạch Ốc, tổng thống Donald Trump ủng hộ một dự luật cải tổ di trú do hai thượng nghị sĩ bảo thủ của Đảng Cộng hòa, Tom Cotton (bang Arkansas) và David Perdue (bang Georgia) đề xuất.

Đạo luật RAISE đưa ra kế hoạch giảm một nửa số lượng di dân, hạn chế nhập cư đối với những người không biết tiếng Anh, giảm bớt di dân diện bảo lãnh gia đình và trừ điểm đối với di dân có vợ/chồng kém kỹ năng nghề nghiệp. Tổng thống Trump nói Đạo luật RAISE sẽ là “thay đổi lớn nhất trong 50 năm” về hệ thống di trú.

Mỹ xem nước láng giềng phương bắc là nguồn cảm hứng cho kế hoạch cải tổ di trú. Kế hoạch này đề xuất áp dụng hệ thống tính điểm, như đã áp dụng từ lâu ở Canada và Úc, cho người muốn trở thành thường trú nhân, tức là muốn có thẻ xanh Mỹ.

Hệ thống tính điểm, trong đó các đương đơn có kỹ năng cao được ưu tiên, đã được Canada tiên phong thực hiện cách đây nửa thế kỷ, và nay Mỹ muốn noi gương. Stephen Miller, một cố vấn của tổng thống Mỹ, nói rằng hệ thống dựa trên tính điểm cho đương đơn mà Canada áp dụng có nhiều điều đáng học hỏi.

Cố vấn Miller giải thích cách thức vận hành của hệ thống tính điểm. Nhắc tới Canada và Úc, ông nêu một số ví dụ: “Đương đơn có biết tiếng Anh? Họ có thể hỗ trợ tài chính cho bản thân và gia đình? Họ có kỹ năng mà sẽ đóng góp vào nền kinh tế Mỹ? Họ có đang được trả lương cao?”

Cố vấn Miller nói mục tiêu tổng quát là ngăn cản những di dân nghèo hơn, có trình độ học vấn kém hơn mà dễ có khả năng hơn về việc xin phúc lợi hoặc cạnh tranh để có được việc làm của tầng lớp lao động.

Ông nói ảnh hưởng của dự luật này sẽ là giảm một nửa số lượng nhập cư ròng. Dự luật này đề xuất:

  • Giảm các diện đoàn tụ gia đình. Người thường trú ở Mỹ vẫn có thể bảo lãnh vợ/chồng và con cái vị thành niên, nhưng không được bảo lãnh các thân nhân khác.
  • Loại bỏ hình thức xổ số về tính đa dạng.
  • Bắt buộc phải chứng minh trình độ tiếng Anh mới được nhập cư.
  • Định nghĩa lại về “thân nhân trực tiếp” (“immediate relative”) để bao gồm con cái từ 18 tuổi trở xuống, giảm từ độ tuổi hiện nay là 21.
  • Trừ điểm cho những người lao động có kỹ năng (skilled worker) mà vợ/chồng của họ kém kỹ năng.
  • Cộng điểm cho một số loại bằng cấp cao cấp.
  • Cộng điểm cho những đương đơn có thu nhập bằng 150% mức thu nhập trung bình quốc gia.
  • Cộng điểm cho một số người có thành tích cao, ví dụ đoạt giải Nobel hoặc huy chương Olympic.

Ở hình thức hiện nay, kế hoạch cải tổ này hầu như không có cơ hội được thông qua thành luật. Kế hoạch này nhanh chóng bị một số nghị sĩ Cộng hòa phản đối, và chắc chắn sẽ bị các nghị sĩ Dân chủ chống, nên gần như không thể đạt được tỷ lệ 60% cần thiết trong các phiếu ở Thượng viện nếu không có những thay đổi lớn.

Hệ thống di trú hiện tại của Mỹ ưu tiên đoàn tụ gia đình với người thân hiện đã ở Mỹ. Hệ thống này được xây dựng trên tiền đề là bất cứ người nào, bất kể trình độ học vấn ra sao hoặc có tài sản bao nhiêu, có thể tới Mỹ và tạo dựng một cuộc đời hiệu quả cho chính mình.

Nếu được thông qua, kế hoạch này sẽ thay đổi tận gốc hệ thống di trú của Mỹ mà xưa nay dựa vào hãng sở và gia đình bảo lãnh định cư, để chuyển sang hệ thống để người muốn nhập cư tự nộp đơn và được chấm điểm dựa trên trình độ học vấn và kỹ năng.

Đề xuất này đã được những nhóm cổ xúy giảm di dân, như NumbersUSA và Liên đoàn cải tổ Di trú, ca ngợi. Các nhóm đấu tranh vì di dân, và nhiều nhà kinh tế phản đối kế hoạch này. Giới kinh tế học nói rằng hiện đang có dân số lão hóa và tỷ lệ sinh sản thấp, Mỹ nên khuyến khích những người lao động trẻ tuổi nhập cư để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Điểm khác biệt với hệ thống của Canada là Mỹ muốn giảm số lượng người nhập cư. Kế hoạch cải tổ được đề xuất hôm 2/8 sẽ giảm một nửa số lượng di dân hợp pháp tới Mỹ — mà hiện nay có tỷ lệ thấp hơn nhiều so với Canada: Mỹ có khoảng một triệu người nhập cư mỗi năm, so với 250,000 người của Canada.

Một nhà phân tích chính sách di trú từng làm việc ở Đại sứ quán Mỹ ở Canada nói kế hoạch này có một sai lầm căn bản: xem di dân là một gánh nặng của xã hội, thay vì là một lợi ích kinh tế.

Bà Theresa Cardinal Brown, cựu quan chức liên bang Mỹ và nay là giám đốc về chính sách di trú và xuyên biên giới ở Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng ở Washington, nói số lượng di dân ở Mỹ chính là điều giúp Mỹ tránh bị những ảnh hưởng của dân số lão hóa, như Nhật và Nga. Theo bà, tuy Mỹ cần cải tổ di trú, đây không phải là kiểu cải tổ nên làm.

Có thể bạn sẽ thích
Bình luận
Loading...